آسیب‌شناسی تدریس مهارت ‌خواندن در گروه‌های زبان و ادبیات عربی دانشگاه‌های دولتی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس

3 کارشناس ارشد رشته آموزش زبان عربی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

مهارت خواندن از مهارت‌های مهم زبان است که در یادگیری زبان دوم نقش ویژه‌ای ایفا می‌کند و از شروط موفقیت در یاددهی آن، توجه اساتید به تدریس آن با استفاده از روش‌ها و راهبردهای تدریس مناسب است. این مهارت، درس مخصوصی در رشتۀ زبان و ادبیات عربی ندارد و معمولاً در دروس متون ادبی به تدریس آن توجه می‌شود؛ با وجود این ملاحظه می‌شود که تدریس آن به خوبی صورت نمی‌گیرد و دانشجویان، این مهارت را به خوبی کسب نمی‌کنند. از این رو، پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی­ تحلیلی و روش پیمایشی به بررسی نقاط ضعف تدریس مهارت خواندن در گروه‌های زبان و ادبیات عربی دانشگاه‌های دولتی ایران در مقطع کارشناسی می‌پردازد و راهکارهایی را به‌منظور آموزش بهتر این مهارت ارائه می‌دهد. نمونۀ آماری پژوهش را 22 استاد (کلاس) متون ادبی، و 124 دانشجوی ترم آخر کارشناسی رشتۀ زبان و ادبیات عربی در 12 دانشگاه دولتی ایران تشکیل می‌دهند؛ ابزارهای مورد استفاده در پژوهش حاضر برای گردآوری اطلاعات، مشاهده، مصاحبه و آزمون است که مشاهده و مصاحبه به‌منظور گردآوری داده‌های مربوط به تدریس مهارت خواندن، و آزمون به‌منظور ارزیابی توانمندی دانشجویان در مهارت خواندن به کار گرفته شده است. نتایج نشان می‌دهد که از نقاط ضعف تدریس مهارت خواندن، کم‌توجهی اساتید دروس متون ادبی به استفاده از روش تدریس مناسب برای آموزش این مهارت، همچنین کم‌توجهی آن‌ها به استفاده از راهبردهای نوین تدریس است و بین هریک از این موارد و توانمندی دانشجویان در مهارت خواندن رابطه‌ای معنادار وجود دارد که بیانگر تأثیر هر یک از آن‌ها بر ضعف دانشجویان در مهارت خواندن است.

کلیدواژه‌ها