فارسی برای اهداف دانشگاهی: تحلیل کتاب فارسی ویژة علوم‌‌اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

2 استادیار دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

3 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

چکیده

بررسی منابع آموزشی تدوین‌‌‌‌شده برای اهداف دانشگاهی به منظور ارزیابی میزان دستیابی به اهداف تعیین شده و میزان برآورده کردن نیازهای آموزشی دانشجویان صورت می‌‌‌‌پذیرد. در این پژوهش، کتاب فارسی ویژة علوم‌‌اجتماعی برای فارسی‌آموزان غیر ایرانی: آموزش یکپارچة راهبرد‌‌ها و مهارت‌های زبانی برای فارسی‌آموزان غیرایرانیِ رشته‌‌های علوم‌‌اجتماعی دانشگاه‌‌ها ارزیابی شده است. پژوهش حاضر کاربردی وگردآوری داده‌‌های پژوهش به روش میدانی است و شیوة واکاوی داده‌‌ها توصیفی است. ابزار پژوهش انگارة ارزیابی مک‌‌دانف و شاو (2003) است که گردآوری داده‌‌ها در آن با استفاده از پرسش‌‌نامة مستقیم و مصاحبه انجام می‌شود. برای روایی عاملی پرسش‌‌نامة پژوهش، از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌‌دهد، کتاب دانشگاهی مذکور از نظر محتوای تخصصی و راهبردهای آموزشی، با درصد قابل توجهی، با استانداردهای آموزشی و تدوین مواد آموزشی حوزة مورد نظر مطابق است. نتیجة بررسی‌‌های آماری نیز نشان می‌‌دهد که کتاب مذکور به طور معناداری با نیازهای آموزشی دانشجویان همخوانی دارد. از مهم‌‌ترین قوت‌های آن، آموزش یکپارچة مهارت‌‌های یادگیری زبان برای سطح پیشرفته، و از ضعف‌های آن، عدم تدوین سطوح پایه و میانی برای فارسی‌‌آموزانی است که می‌‌خواهند فارسی را از همان روزهای آغازین برای هدف‌‌های دانشگاهی بیاموزند.

کلیدواژه‌ها


آرمند، محمد (1383). «کتاب درسی دانشگاهی»، دایرةالمعارف آموزش عالی، تهران: بنیاد دانش‌نامة بزرگ فارسی.

آرمند، محمد؛ نوروززاده، رضا؛ موسی‌‌پور، نعمت‌الله؛ شعبانی، بختیار و رحیم شکری (1376). «ویژگی‌‌های کتاب‌‌درسی مطلوب دانشگاهی از دیدگاه استادان و دانشجویان»، فصلنامه سخن سمت، شمارة 2، سال دوم، ص 21ـ26.

احمدی‌خلخالی، نادیا (1396). آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان برای اهداف دانشگاهی: ارزیابی مواد آموزشی در حوزة علوم اجتماعی براساس انگارة مک‌‌دانف و شاو، پایان‌‌نامة کارشناسی ارشد، قزوین: دانشگاه بین‌‌المللی امام خمینی(ره).

غریبی، افسانه (1395). «چهارچوب‌‌های ارزیابی مواد آموزشی: معرفی و مقایسة موردی دو چهارچوب کانینگزورث و لیتل‌جان»، مجموعه مقالات اولین همایش واکاوی منابع آزفا دانشگاه شهید بهشتی، ص 864ـ883.

فقیه، اسماعیل (1394)، انگلیسی برای دانشجویان رشتة فیزیک، تهران: ‌سمت.

محمودی، محمدهادی و محمد احمدی صفا (1393). «ارزیابی الگومحور کتاب‌‌های (ESP) «انگلیسی برای اهداف خاص»، پژوهش‌نامة انتقادی متون و برنامه‌‌های علوم انسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهاردهم، شمارة سوم، ص 113ـ133.

وکیلی‌فرد، امیررضا، میرزایی حصاریان، محمدباقر و هانیه بهرامی (1395). فارسی ویژة علوم‌‌اجتماعی برای فارسی‌آموزان غیر ایرانی: آموزش یکپارچة راهبرد‌‌ها و مهارت‌های زبانی، چاپ دوم، قزوین: مرکز آموزش زبان فارسی، دانشگاه بین‌‌المللی امام خمینی‌(ره).

یارمحمدیان، حسین؛ آرمند، محمد و هاجر زارع (1388). «ارزیابی کتاب‌‌های درسی دانشگاهی علوم انسانی براساس شاخص‌‌های مطلوب کتاب‌‌های درسی دانشگاهی»، عیار، دورة 14، شمارة 23، ص 36ـ 58.

Ansary, H. & E. Babaii ( 2002). “Universal characteristics of EFL/ESL textbooks: A step towards systematic textbook evaluation”, The Internet TESL Journal, Retrieved November 10, 2005, from: http://iteslj.org/Articles/Ansary-Textbooks

Baleghizadeh, S., & A. H. Rahimi (2011). “Evaluation of an ESP textbook for the students of sociology”, Journal of Language Teaching and Research, 2(5): 1009-1014.

Basturkmen, H. (2006). Ideas and Options In English for Specific Purposes, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Brown, J. (1995). The Elements of Language Curriculum, New York: Heinle and Heinle Publishers.

Charles, M. (2013). “English for Academic Purposes”, In Brian Paltridge and Sue Starfield(Eds), The Handbook of English for Specific Purposes, pp. 137-153, Boston:Wiley-Blackwell

Cunningsworth, A. (1995). Choosing Your Coursebook, Oxford: Heinemann.

Dudley-Evans, T., & M. St. John (1998). Developments in English for Specific Purposes, Cambridge: Cambridge University Press.

Ebadi, S. & Z. Naderifarjad (2015). “Evaluation of EAP Textbooks: A Comparison between SAMT English for Medical Students and Oxford English for Career”, Journal of Applied Linguistics and Language Research, Volume 2, Issue 5, 2015, pp. 133-149, Available online at www.jallr.ir

Jones, S (2009). A Retrospective Evaluation of a ELT Coursebook for a Korean University Conversation Course, Retrieved November 10, 2005, from: www.birmingham.ac.uk/ Documents/ collegeartslaw/cels/essays/sylabusandmaterials/JonesSM.pdf

Karimi, S. (2006). ESP textbook evaluation: English for the students of computer, Unpublished master’s thesis, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.

Littlejohn, A. (2011). “The analysis of language teaching materials: Inside the Trojan horse”, In B.Tomlinson (Ed.), Materials Development in Language Teaching, pp. 179-211, Cambridge: Cambridge University Press.

Mahmudi. M & M. Ahmadisafa (2013). “Pattern-Oriented Modeling (ESP) “English for Special Purposes”, Critical Research Journal of Human Sciences Texts and Programs of the Institute of Humanities and Cultural Studies, Fourteenth Year, Third Issue, Autumn, pp. 113-133. [In Persian].

McDonough, J. & Ch. Shaw (2003). Materials and Methods in ELT: a Teacher’s Guide, 3nd ed., United Kingdom: Blackwell Publishing.

Mukundan, J., Hajimohammadi, R. & V. Nimehchisalem (2011). “Developing An English Language Textbook Evaluation Checklist”, Contemporary Issues In Education Research, 4 (6): 21-28.

Richards, J. C. & T. S. Rodgers (2001). Approdches and Methedi tmp Teaching, 2nd ed., Cambridge Cambridge University Press.

Sajjadi, M. & V. Hadavi Nia (2011). “Evaluating the SAMT english textbook for BSc student of physics”, The Journal of Applied Linguistics, Vol. 4, Issue 2, Fall 2011.

Sheldon, L. E. (1988), “Evaluating ELT textbooks and materials”, ELT Journal, 42 (4): 237-246.

Strevens, P. (1988). “ESP after twenty years: are-appraisal”, In M. Tickoo (Ed.), ESP: State of the Art, pp. 1-13,Singapore: SEAMEO Regional Language Centre.

Tomlinson, B. (2003). Developing Materials for Language Teaching, London: Continuum.

West, R. (1994). “Needs analysis in language teaching”, Language Teaching, 27 (1): 1-19.