سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی دانشگاهها پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی 2676-7503 18 33 2014 08 23 روش‌های ارزشیابی کتاب‌های درسی دانشگاهی، مزایا و محدودیت‌ها 1 17 19900 FA محمد نوریان دانشیار دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب Journal Article 2014 05 05 تحقیق حاضر در پی نقد روش‌های ارزشیابی کتاب‌های درسی دانشگاهی و مزایا و محدودیت‌های هر روش است؛ بدین‌منظور ضمن ارائه تعاریفی از کیفیت کتاب‌های درسی، رویکردهای ارزشیابی این کتاب‌ها نقد و بررسی خواهد شد. در ادامه سه روش عمده ارزشیابی شامل روش تجربی، نظرسنجی از مخاطبان و روش تحلیلی تبیین می‌گردد و مزایا و محدودیت‌های هر روش به طور جداگانه بیان می‌شود. روش تجربی با عواملی همچون ابزار اندازه‌گیری، دشواری اجرای طرح تجربی، محدودیت مقیاس، ملاحظات اخلاقی و تأثیرات کنترل نشده عامل جدید مواجه است. همچنین نظرسنجی از مخاطبان با عواملی همچون مقایسه نظرات مخاطبان مختلف، نظرات سریع و سطحی، پرسش نظرات و تأثیر زمینه بر نظرات صورت می‌‌گیرد و تحلیل کتاب درسی با عواملی همچون انتخاب معیارها از سوی ذی‌نفعان، زمان در مقابل دقت، ذهنیت در مقابل عینیت و اهمیت نسبی ملاک‌ها روبه‌رو می‌شود. بنابراین نتیجه می‌گیریم با توجه به تعدد روش‌های ارزشیابی کتاب‌های درسی و محدودیت‌ها و مزایای هر روش، ارزشیابان کتاب‌های درسی با توجه به اهداف، سؤالات ارزشیابی و شرایط اجرای آن، باید به انتخاب بهترین روش ارزشیابی اقدام نمایند.

https://jut.samt.ac.ir/article_19900_df21dd60d0bc96c4e9c9612fb873810f.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی دانشگاهها پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی 2676-7503 18 33 2014 08 23 بررسی تأثیر فونت و رنگ بر یادگیری فهرست کلمات 18 28 19934 FA وحید نجاتی دانشیار علوم اعصاب شناختی، دانشگاه شهید بهشتی سارا ابراهیمی دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی مریم شریفیان دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه پیام‌نور مرکز تهران Journal Article 2014 03 03 فونت و رنگ از متغیرهای چاپی متن کتب درسی است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر فونت و رنگ بر یادگیری فهرست کلمات است؛ بدین منظور که با شناسایی عوامل تأثیرگذار این متغیرها، بتوانیم از موانع موجود بر سر راه یادگیری کلمات بکاهیم. نمونه پژوهش شامل 101 نفر شرکت‌کننده بود که از طریق نمونه‌گیری در دسترس از میان دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی انتخاب شدند. از آزمون یادگیری کلامی به منظور بررسی یادآوری فوری و تأخیری برای بررسی یادگیری استفاده شد. آزمون آماری تحلیل واریانس یک راهه با اندازه‌گیری‌های مکرر برای تحلیل داده‌ها به کار رفت. یافته‌ها نشان داد که فونت، تنها بر یادگیری آنی تأثیر معنی‌دار دارد و تأثیر آن بر یادگیری تأخیری معنی‌دار نیست. تأثیر رنگ نیز هم بر یادگیری آنی و هم بر یادگیری تأخیری معنی‌دار نشده است. همچنین منحنی یادگیری فونت برخلاف منحنی یادگیری رنگ، اثر یادگیری را به صورت معنی‌دار نشان می‌دهد.

https://jut.samt.ac.ir/article_19934_18b56cded3b3905ae2b151d1c7fe54ce.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی دانشگاهها پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی 2676-7503 18 33 2014 08 23 خاستگاه هنجارها در کتب درسی روان‌شناسی بالینی 29 54 19935 FA فریبرز باقری دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2014 04 06 هنجارها مبنای ادراک، قضاوت و هدایت افعال انسان در سطح فردی و اجتماعی است. وابستگی علمی جامعه ایران به غرب و انتقال ضمنی هنجارهای ناهمخوان ایجاب می‌کند ذهن متخصصان و دانشجویان به خاستگاه فکری هنجارها در کتب درسیِ ترجمه شده و آسیب‌شناسی پیامدهای انتقال آن‌ها معطوف گردد. در فضاهای علمی نیز نیاز است تأمل جدی‌تری در این باره با هدف صیانت از هویت علمی، فرهنگی و اجتماعی به ویژه حفظ جامعه علمی ایران صورت پذیرد. هدف از تألیف مقاله حاضر پرداختن به این مهم در روان‌شناسی بالینی است. در این راستا کتب درسی ترجمه شده و منابع مرجع مهم در روان‌شناسی بالینی با تکیه بر روش تحلیل محتوا به لحاظ هنجارها بررسی شده است. در این بررسی، تمرکز بر الف) خاستگاه هنجارها و ب) طبقه‌بندی آن‌ها بود. بر پایه نتایج این تحلیل، مدلی از هنجارهای حاکم در روان‌شناسی ارائه می‌شود که ملاک‌های نابهنجاری در آن مبتنی بر دو نوع هنجار است و ریشه در جریان‌های فکری و فلسفی در دو حوزه اندیشه مغرب ‌زمین دارد. در بخش پایانی مقاله پیامدهای هنجارهای مکنون در کتب تخصصی روان‌شناسی بالینی برای خود جوامع غرب به اختصار شرح، بررسی و نقد می‌شود. در این رابطه به مهم‌ترین آسیب‌های متعلق به دوران تجدد غرب به اختصار اشاره می‌شود که بر اساس دیدگاه متفکران غربی ناشی از همان هنجارهایی است که مفاهیم نابهنجاری و بهنجاری روان‌شناسی نیز بر آن استوار است. با ارائه چند پیشنهاد با هدف ترویج فرهنگ نقد در چهارچوب کتب درسی روان‌شناسی، مقاله خاتمه می‌یابد.

https://jut.samt.ac.ir/article_19935_12d6b5e5a791029b893bf3f08733aec2.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی دانشگاهها پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی 2676-7503 18 33 2014 08 23 ضرورت تدوین کتاب فلسفه اسلامی با رویکرد آموزشی 55 67 19936 FA ملیحه صابری نجف‌آبادی استادیار مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی «سمت» Journal Article 2014 03 10 آموزش از طریق متون درسی در اولویت اجرای برنامه‌های آموزشی است و کتاب درسی دانشگاهی نقشی انکارناپذیر در فرایند درسی و تحقق اهداف آموزشی دارد، به طوری‌که بخشی از کیفیت آموزش در نظام آموزش عالی با کیفیت کتاب درسی در ارتباط است. در دانشگاه‌های ایران برای آموزش فلسفه اسلامی عموماً از روش‌ها و آثار سنتی استفاده می‌شود و تاکنون کتاب جدیدی متناسب با نیاز‌های دانشجو در این زمینه تدوین نشده است. درس فلسفه اسلامی یکی از دروس اختصاصی با دامنه وسیع در رشته فلسفه و حکمت اسلامی است، به گونه‌ای که شمار واحد‌های آن در برخی گرایش‌ها تا 24 واحد درسی می‌رسد؛ بی‌شک تهیه متونی متناسب با نیاز‌های مخاطب گرهی از مشکلات این رشته را می‌گشاید و تحولی در اثربخشی بیشتر آن ایجاد می‌نماید. در این مقاله ضمن بازنمایی مشکلات آموزش فلسفه در ایران به بررسی معیار‌های لازم متن درس فلسفه اسلامی خواهیم پرداخت.

https://jut.samt.ac.ir/article_19936_0b8072450ee555897c3d4221a569b5fb.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی دانشگاهها پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی 2676-7503 18 33 2014 08 23 طراحی چهارچوبی نظام‌مند جهت تدوین کتاب‌های درسی با رویکرد تکنیک طراحی مبتنی بر بدیهیات مطالعه موردی: چند کتاب مدیریت عملیات، رشته ام.بی.ای 68 88 19937 FA رضا شیخ استادیار و عضو گروه مدیریت و مهندسی صنایع دانشگاه شاهرود علی عباسی طلایی کارشناسی ارشد رشته مدیریت صنعتی دانشگاه شاهرود محمد عباسی کارشناسی ارشد رشته مدیریت صنعتی دانشگاه شاهرود Journal Article 2014 04 18 پیشرفت و توسعه در علم و فناوری منوط به تربیت نیروی انسانی مؤثر و کارآمد است. کتاب‌ درسی مهم‌ترین منبع رشد و یادگیری افراد در دوران آموزشی است؛ لذا تدوین جامع و متناسب با معیارهای اساسی و مورد نیاز فراگیران امری ضروری تلقی می‌شود. نگرانی عمده در تدوین کتاب‌های درسی، فقدان روشی علمی در طراحی کتاب با کیفیت است. بررسی مطالعات دانشمندان نشان می‌دهد که تلاش آن‌ها در شناسایی معیارهای تدوین کتاب درسی صرفاً به صورت توصیفی و فاقد الگوریتمی نظام‌مند است. به‌طور کلی برای نشان دادن روابط منطقی بین اجزاء باید فرایند طراحی را به‌صورت یک سیستم در نظر گرفت. در این تحقیق ضمن ارائه چهارچوبی جامع از معیارها و عوامل مؤثر در کیفیت کتاب درسی، از تکنیک طراحی مبتنی بر بدیهیات در قالب روشی کارا و سیستمی برای طراحی کتاب‌های درسی استفاده می‌شود. بر اساس دو اصل بدیهی استقلال و اطلاعات تمامی عوامل به صورت اجزاء یک سیستم طراحی می‌شود. در پایان کتاب‌های مدیریت عملیات که منبع درسی دوره کارشناسی ارشد ام.بی.ای (MBA=Master of Business Administration) بر اساس چهارچوب طراحی شده از سوی اعضای هیئت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه شاهرود است، ارزیابی می‌گردد‌.

https://jut.samt.ac.ir/article_19937_2c65c703e76038d3dee71ea44a8aad74.pdf

سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی دانشگاهها پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی 2676-7503 18 33 2014 08 23 نقد کتاب ارتباط‌شناسی 89 115 19938 FA مصطفی همدانی دانش‌آموخته سطح خارج فقه و فلسفه حوزة علمیه ـ استاد حوزة علمیه قم Journal Article 2014 04 07 کتاب ارتباط‌شناسی تألیف جناب آقای دکتر محسنیان‌راد از کتاب‌های مغتنم است که مشتمل بر اهم نظریات علم ارتباطات، تعریفی نو از ارتباط و نیز تبیین مدلی جدید از ایشان در این علم است. این کتاب ارزشمند، سال‌هاست در دانشگاه‌های کشور مورد استفاده استادان و دانشجویان و منبع آزمون‌های تحصیلات تکمیلی در رشته ارتباطات است؛ اما نقایص صوری، ساختاری و محتوایی متعددی در آن وجود دارد که این نوشتار با هدف اصلاح این موارد سامان یافته است. این پـژوهش با شیـوه تحلیلی ـ اسنادی در سه محور اصلی یعنی نقد صوری، ساختاری و محتوایی انجام شده است. نتایج این تحقیق در نقد صوری، مشخص نمودن ده‌ها اشکال ویرایشی و املایی و در نقد ساختاری، آشکار نمودن ضعف تنظیم و بخش‌بندی منطقی مطالب خصوصاً با تأکید بر فرایند منطقی نظریه «تقسیم» است. در نقد محتوایی، بیش از بیست انتقاد ارائه شده که مهم‌ترین آن‌ها، در سه محور است: اشکال روش‌شناختی در برخی آزمایش‌های تجربی انجام شده در کتاب که نشان می‌دهد اولاً تحقیقات گستردة ایشان در این مباحث اصلاً آزمایش نیست و پیمایش است و ثانیاً مؤلف محترم، بسیاری از شاخص‌های پیمایش صحیح را نیز به کار نگرفته است. انتقاد از ضعف تحلیلی در فرایند تعریف ارتباط از سوی مؤلف و انتقاد از ضعف مدل در مقوله ارتباط انسان با خود و کم‌رنگی آشکار این ساحت بنیادین ارتباطات در کتاب، دومین و سومین انتقاد مهم در این مقاله است.

https://jut.samt.ac.ir/article_19938_bea274dd9c29a248928ccf211b52750f.pdf