University Textbooks; Research and Writting

University Textbooks; Research and Writting

A Critical Review of the Discrepancies and Shortcomings in the Teaching of Punctuation Marks in Persian Writing and Editing Textbooks

Document Type : Research Paper

Author
Abdolrasoul Foroutan
10.30487/rwab.2025.2060158.1653
Abstract
Historically, punctuation marks had limited usage in Persian script; however, they have now become an essential component of Persian writing. Over time, particularly after exposure to Western influences, many of these marks were incorporated into Persian orthography. Nonetheless, the lack of clear, standardized rules that are specifically tailored to the structure of Persian script, combined with individual discretion and certain typesetting limitations, has resulted in significant inconsistencies in their application. These inconsistencies have permeated educational textbooks, where notable divergences exist in the classification and functional description of punctuation marks. There is even disagreement regarding the historical existence of these marks in Persian script. Furthermore, these textbooks exhibit considerable shortcomings and, given advancements in technology, are generally in need of revision. Some marks have become obsolete in contemporary writing and should be discarded, while others may require inclusion in the list of essential punctuation marks. Most sources also fail to provide precise and comprehensive guidelines regarding spacing and the placement of punctuation marks. Given the wide array of available materials, this study adopts a descriptive-analytical approach, focusing exclusively on the most widely circulated textbooks. Clearly, when core instructional texts display such inconsistencies and at times even contradict their own established rules, the accurate and comprehensive teaching of punctuation becomes an increasingly difficult endeavor. The paper concludes by recommending that the Academy of Persian Language and Literature, as the official authority on Persian language and script policy, should take a more active role in standardizing and systematizing punctuation rules.
Keywords
punctuation marks
Persian script
education
textbooks
writing and editing

Subjects

ابوالقاسمی، محسن (1396)، راهنمای زبان‌های باستانی ایران، جلد اول، تهران: سمت.
احمدی دارانی، علی‌اکبر و طناز کرامتیان‌فرد (1401)، «نقد و تحلیل شیوه‌نامه‌های نگارش و ویرایش فارسی (مطالعۀ موردی: نشانه‌گذاری)»، فنون ادبی، شمارۀ 4، ص 59ـ90.
احمدی گیوی، حسن (1392)، از فنّ نگارش تا هنر نویسندگی، تهران: سخن.
اخوان ثالث، مهدی (1384)، آخر شاهنامه، تهران: زمستان و مروارید.
ادیب سلطانی، میرشمس‌الدین (1374)، راهنمای آماده ساختن کتاب، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
افشاری، رحمان (1395)، ویرگول‌گذاری و مبانی نظری آن، تهران: مهراندیش.
اقتصادی‌نیا، سایه (1402)، له و علیه ویرایش، تهران: ققنوس.
امشه‌ای، ابوالقاسم (1349)، نشان‌گذاری در زبان فرانسه، تهران: دانشگاه تهران.
امین‌پور، قیصر (1386)، گل‌ها همه آفتابگردانند، تهران: مروارید.
امینی، سیدکاظم (1395)، آیین نگارش مکاتبات اداری، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
انوری، حسن و علی‌محمد پشت‌دار (1382)، آیین نگارش و ویرایش 1، تهران: دانشگاه پیام نور.
انوری، حسن و یوسف عالی عباس‌آباد (1390)، فرهنگ درست‌نویسی سخن، تهران: سخن.
انوری، حسن و همکاران (1381)، فرهنگ بزرگ سخن، تهران: سخن.
بابایی، رضا (1401)، بهتر بنویسیم، قم: ادیان.
پژوه، محمد (1346)، نشانه‌گذاری، تهران: کانون کتاب.
جهانبخش، جویا (1378)، راهنمای تصحیح متون، تهران: میراث مکتوب.
حری، عباس (1385)، آیین نگارش علمی، تهران: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور.
خندان، احمد (1394)، کتاب‌شناسی درست و غلط در زبان فارسی، تهران: کتاب بهار.
دهخدا، علی‌اکبر و همکاران (1377)، لغتنامۀ دهخدا، تهران: دانشگاه تهران.
ذوالفقاری، حسن (1395)، آموزش ویراستاری و درست‌نویسی، تهران: علم.
رواقی، علی (1400)، سروده‌های رودکی، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
سمیعی (گیلانی)، احمد (1395)، آیین نگارش، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
سمیعی (گیلانی)، احمد (1401)، نگارش و ویرایش، تهران: سمت.
شمیسا، سیروس (1386)، نگاهی تازه به بدیع، تهران: میترا.
صاحب‌جمعی، حمید (1377)، «دربارۀ نقطه‌گذاری»، ایران‌شناسی، شمارۀ 3، ص 571ـ577.
صادقی، علی‌اشرف و همکاران (1392)، فرهنگ جامع زبان فارسی، جلد اول، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
صافی، قاسم (1398)، آیین نگارش و ویرایش، تهران: ارسباران.
صفرزاده، بهروز (1396)، دست‌نامۀ ویرایش، تهران: کتاب سده.
صفری آق‌قلعه، علی (1400)، اصول و منابع تصحیح متون، تهران: سمت.
صلح‌جو، علی (1394)، نکته‌های ویرایش، تهران: مرکز.
طریقه‌دار، احمد (1400)، انواع ویرایش، قم: بوستان کتاب.
غلامحسین‌زاده، غلامحسین (1396)، راهنمای ویرایش، تهران: سمت.
فتوحی، محمود (1395)، آیین نگارش مقالۀ علمی ـ پژوهشی، تهران: سخن.
قروینی، محمد (1388)، یادداشت‌های قزوینی، به کوشش ایرج افشار، جلد نهم، تهران: دانشگاه تهران.
ماحوزی، مهدی (1383)، گزارش‌نویسی، تهران: زوّار.
محمدی‌فر، محمدرضا (1381)، شیوه‌نامۀ ویرایش، جلد پنجم: نقطه‌گذاری، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مؤسسۀ لغتنامۀ دهخدا (1389)، لغتنامۀ فارسی (بزرگ)، جلد هفتم، تهران: دانشگاه تهران.
نجفی، ابوالحسن (1376)، غلط ننویسیم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
نیکوبخت، ناصر و سیدعلی قاسم‌زاده (1393)، دانش نشانه‌گذاری در خط فارسی، تهران: چشمه.
هدایت، صادق (1333)، سه قطره خون، تهران: بی‌نا.
هروی، ابومنصور موفق، الابنیه عن حقایق الادویه، نسخۀ خطی به شمارۀ A.F. 340 کتابخانۀ ملی اتریش (وین).
هوشنگی، مجید (1401)، «بررسی کاربست نشانۀ سجاوندی سه‌نقطه (تعلیق) در شعر معاصر»، ادبیات پارسی معاصر، شمارۀ 2، ص 285ـ311.
یاحقی، محمدجعفر و محمدمهدی ناصح (1377)، راهنمای نگارش و ویرایش، مشهد: به‌نشر.
یعقوبی جنبه‌سرایی، پارسا و معصومه منتشلو (1391)، «سهم علائم ویرایشی در داستان‌پردازی پسامدرن فارسی»، ادب‌پژوهی، شمارۀ 22، ص 155ـ172.
Davidson, George (2005), How to Punctuate, London: Penguin books.