روایی و سازگاری فرمول‌های خوانش‌پذیری در ارزیابی متون فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

در این تحقیق به بررسی روایی و سازگاری فرمول‌های خوانش‌پذیری در ارزیابی متون فارسی پرداختیم. هدف، پاسخ به این پرسش بود که آیا می‌توان نتایج حاصل از اعمال فرمول‌های خوانش‌پذیری بر متون فارسی را معتبر دانست؟ متون مورد نظر در تحقیق در سه ژانر کتاب‌درسی، داستان و روزنامه قرار داشتند و برای هر ژانر سه متن مختلف در نظر گرفته شد. به ازای هر متن هم سه نمونۀ حداقل صدکلمه‌ای به روش نمونه‌گیری نظام‌مند تصادفی انتخاب شدند. نمونه‌ها با استفاده از سه فرمول خوانش‌پذیری فلش ـ کینکید، فاگ و فرای ارزیابی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که خروجی فرمول‌ها در دو ژانر کتاب‌درسی و روزنامه پایاست اما در مورد داستان ناپایایی وجود دارد که می‌توان آن را ناشی از سبک زبانی متغیر در داستان دانست. اما به طور کل، نتایج به دست آمده در این تحقیق و تفسیر دوبارۀ نتایج حاصل از مطالعات پیشین نشان می‌دهد که خروجی فرمول‌های خوانش‌پذیری با ساختار زبان فارسی سازگاری ندارند و ارزیابی متون ژانرهای مختلف نشان می‌دهد که نتیجۀ اعمال فرمول‌های خوانش‌پذیری به تعیین سطح «بسیار مشکل» یا نامعتبر در متن منجر می‌شود. به نظر می‌رسد که برای انطباق این فرمول‌ها به تغییر ضرایب یا افزودن شاخص‌های متفاوتی نیاز باشد که با ویژگی‌های ساختاری زبان فارسی همگون باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Validity and Compatibility of Readability Formulas in Evaluating Persian Texts

نویسنده [English]

  • Neda Mousavi
* PhD in Linguistics from Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

In this research, the validity and compatibility of readability formulas in the evaluation of Persian texts were investigated. The main question was whether the results of evaluating Persian texts with readability formulas are valid. The research included three genres: textbooks, stories, and newspapers; and for each genre, three different texts were considered. For each text, three samples with at least one hundred words were selected by systematic random sampling. The samples were evaluated using Flesch-Kincaid, FOG and Fry readability formulas. The results of the research showed that the output of the formulas is stable in the textbook and newspaper genres, but it is instable in story texts that can be attributed to the variable language style of stories. In general, the results of this research and the reinterpretation of the results of the earlier studies showed that the output of readability formulas is not compatible with the structure of Persian language, and text evaluation of various genres suggests that applying readability formulas leads to evaluate Persian texts as "very difficult" or "invalid". It seems that in order to adapt these formulas, it is necessary to change the coefficients or add different indices that are compatible to the structural features of Persian language.

کلیدواژه‌ها [English]

  • readability
  • readability formula
  • Validity