کارکردشناسی مؤلفه‌های دیداری در کتاب‌های آموزشی: جایگاه و تحولات آن‌ها در کتاب‌های زبان انگلیسی تخصصیِ «سمت»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان انگلیسی، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 استادیار زبان انگلیسی، دانشگاه دامغان

10.30487/rwab.2020.96777.1315

چکیده

مؤلفه‌های دیداری از جمله عناصر مهم و کارآمد در تهیه و تدوین کتاب‌های آموزشی به طور عام، و کتاب‌های آموزش زبان انگلیسی به طور خاص هستند و در دهه‏های اخیر از حیث نوع و نقش، با ارائة نظریه‌ها و الگوهای متنوع همراه بوده‌اند. این دسته از مؤلفه‌ها در قالب دو گروه: الف. تصویر (عکس، طراحی، نقاشی، و پویانمایی) و ب. سامانده‌های ترسیمی طبقه‌بندی می‌شوند. در این مقاله ابتدا این دسته از مؤلفه‌ها در قالب چند دیدگاه معرفی می‌شوند و سپس با توجه به اهمیت کتاب‌های زبان تخصصیِ سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، به ‌عنوان مهم‌ترین منابع کتاب‌های زبان تخصصی در جامعة دانشگاهی ایران، از حیث کمّی و کیفی و متناسب با نقش و کارکردشان به شکل توصیفی- تحلیلی در سه دوره (نسل) کتاب‌های زبان تخصصی بررسی می‌شوند. نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد این مؤلفه‌های دیداری مشخصاً در نسل جدید کتاب‌های زبان تخصصی تا حدودی نمود یافته و در نسل دوم و به‌ویژه در نسل اول نادیده گرفته شده‌ است. درخصوص نسل سوم نیز شاهد قوت و البته ضعف از حیث میزان و نوع مؤلفه‌های دیداریِ به‌کاررفته هستیم که متناسب با موضوع کتاب‌ها، این قوت و ضعف‌ها متفاوت است. پس از بررسی این موارد، پیشنهادهایی کاربردی برای تقویت این بُعد ارائه شده است.  

کلیدواژه‌ها