پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

واکاوی شاخصه‌های پوچ‌زدایی از برنامه‌های درسی در راستای غنی‌سازی محتوای کتاب‎های درسی دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رضا معصومی نژاد 1
قهرمان مددلو 2
کوثر خضرزاده 3
خدیجه حشمتی مصرکانلو 4
1 استادیار،گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استادیار،گروه آموزش علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
3 کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان،تهران، ایران.
4 کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان ،تهران، ایران.
10.30487/rwab.2024.1999998.1563
چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه‌های پوچ‌زدایی از برنامه‌های درسی رشتۀ آموزش ابتدایی در راستای غنی‌سازی کتب دانشگاهی دانشجو‌ـ‌معلمان در دانشگاه فرهنگیان بود. روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون بود. مشارکت‌کنندگان اساتید و دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان آذربایجان غربی در سال تحصیلی 1400ـ1401 بوده است که 23 نفر از آنان به صورت نمونه‌گیری هدفمند از نوع مطلوب مورد مصاحبه قرار گرفتند. مصاحبه ها از نوع نیمه‌ساختارمند بوده و نمونه‌گیری تا اشباع داده‌ها ادامه یافت. برای اعتبارسنجی یافته‌ها از درگیری طولانی مدت، تحلیل موارد منفی، حسابرسی پژوهش و توصیف غنی داده‌ها استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از فرایند 3 مرحله‌ای ترکیبی متشکل از روش کینگ و هاروکس (2010)، براون وکلارک (2006) و آتراید‌ـ‌استرلینگ (2001) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد 8 مؤلفۀ رویکرد سازمانی، کنش ‌آموزشی، خودانگاره‌معلمی، سطح‌شناسی برنامۀ ‌درسی، سنتزگرایی، کارآفرینی، کاوشگری شناختی و خودتعیین‌گری مضامین فراگیری هستند که با 25 مضمون سازمان‌دهنده و 175 مضمون پایه در جهت حذف یا کاهش روند پوچ‌گرایی برنامه‌های درسی دانشگاهی مؤثرند. در نتیجه با شناسایی عوامل مؤثر بر روند پوچ‌زدایی برنامه‌های درسی و برنامه‌ریزی برای رفع یا کاهش اثرگذاری آن، بسترهای غنی‌سازی مادی و معنوی کتب درسی را فراهم آورد تا تجارب آموزشی و پژوهشی دانشجو‌ـ‌معلمان ارتقا یابد.
.
کلیدواژه‌ها
 برنامۀ‌ درسی پوچ
کتابهای درسی
دانشجو ‌ـ ‌معلمان
دانشگاه فرهنگیان

موضوعات

عنوان مقاله English

Analyzing the indicators of nullification of curricula in order to enrich the content of Farhangian University textbooks

نویسندگان English

reza masouminejad 1
gahraman madadlou 2
kawsar khezerzadeh 3
khadijeh heshmati mesr kanlou 4
1 Assistant Professor, Educational Sciences Department, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Educational Sciences Department, Farhangian University, Tehran, Iran.
3 Bachelor of Elementary Education, Farhangian University of Tehran, Iran.
4 Bachelor of Elementary Education, Farhangian University of Tehran, Iran.
چکیده English

The aim of the current research was to identify the components of the nullification of the elementary education curriculum in order to enrich the academic books of students-teachers in Farhangian University. The research method was qualitative content analysis using thematic analysis technique. The participants were professors and students of Farhangian University of West Azarbaijan province in the academic year of 1400-1401, and 23 of them were interviewed in the form of targeted sampling of the desired type. The interviews were semi-structured and sampling continued until data saturation. Long-term engagement, negative case analysis, research audit, and rich data description were used to validate the findings. The obtained data were analyzed using a 3-step process consisting of King and Harrocks (2010), Brown and Clark (2006) and Atride-Sterling (2001). The findings show that 8 components of organizational approach, educational action, teacher's self-image, curriculum stratification, synthesis, entrepreneurship, cognitive exploration and self-determination are inclusive themes, which with 25 organizing themes and 175 basic themes are effective in eliminating or reducing the absurdity of university curricula. As a result, by identifying the effective factors on the process of nullification of curricula and planning to eliminate or reduce its effectiveness, it provided the foundations for the material and spiritual enrichment of textbooks in order to improve the educational and research experiences of students-teachers.

کلیدواژه‌ها English

null curriculum
textbooks
student-teachers
Farhangian University
اکبرزاده، زهرا، فلاح، وحید و رسولی، سیده عصمت (1400)، «ادراک استادان و نومعلمان از ابعاد و مؤلفه‌های مغفول برنامة درسی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان». نوآوری‌های آموزشی، (77)20، 7ـ32.
سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی (1390)، مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. تهران.
ذاکری، ساناز و مومنی مهموئی، حسین (1397)، «بررسی رابطۀ بین میزان انطباق برنامه‌های درسی اساتید با کیفیت تجارب یادگیری و عملکرد تحصیلی دانشجویان». مطالعات برنامۀ درسی آموزش عالی، (19)9، 175ـ200.
سرمد، زهره، بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1396)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگاه.
شورای عالی انقلاب فرهنگی (1390)، اساسنامۀ دانشگاه فرهنگیان، تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
صفری، محمود و قورچیان، نادرعلی (1396)، «تحلیلی بر برنامۀ درسی پوچ در محتوای آموزشی». پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، (27)2 ، 66ـ74.
قنبری، مرضیه، بابائی، زهرا و معصومی‌نژاد، رضا (1400)، «واکاوی درس کارورزی دانشجو‌ ـ ‌معلمان رشتۀ آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان: یک فهم آموزشی توسعه‌مدار». پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، (49)25، 289ـ314.
نجفی، سهراب و معروفی، یحیی (1399)، «تبیین موانع پذیرش و اجرای نوآوری در برنامه‌های درسی دانشگاه فرهنگیان». پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، (37)16، 61ـ76.
نیکخواه، محمد و لیاقتدار، محمدجواد (1396)، «بررسی کیفیت اجرای برنامة ‌درسی جدید آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان؛ مطالعة موردی: استان چهارمحال و بختیاری»، پژوهش در تربیت معلم، (3)1، 105ـ134.
Attride-Stirling, J. (2001), Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research. Qualitative Research, 1, 385-405.
Alhojailan, M. I. (2012), Thematic analysis: A critical review of the process and its evaluation. West East Journal of Social Sciences, 1(1), 39-47.
Brown Wilson, C., & Slade, C. (2020), From Consultation and Collaboration to Consensus: Introducing an Alternative Model of Curriculum Development. International Journal for Academic Development, 25(2), 189-194.
Cahapay, M. B. (2021), A systematic review of concepts in understanding null curriculum. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(3), 1987-199.
Clarke, V. & Braun, V. (2013), Teaching thematic analysis: Overcoming challenges anddeveloping strategies for effective learning. The Psychologist, 26(2), 120-123.
Damovska, L.(2014), Curruculum Leadership: Strategies for Linking the Written and Delivered Curriculum. International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education, 2(1), 63-68.
Ezer, F., & Aksut, S. (2021), Opinions of Graduate Students of Social Studies Education about Qualitative Research Method. International Education Studies, 14(3), 15-32.
Fahimirad, M., Nair, P. K., Kotamjani, S. S., Mahdinezhad, M., & Feng, J. B. (2019), Integration and Development of Employability Skills into Malaysian Higher Education Context: Review of the Literature. International Journal of Higher Education, 8(6), 26-35.
Gholami, M., Rahimi, A. , Ghahramani, O. , & Rajab Dorri, E. (2016), A Reflection on Null Curriculum.  The IIOAB Journal, 7(1), 218-223.
Hicks, O. (2018), Curriculum in Higher Education: Confusion, Complexity and Currency. HERDSA Review of Higher Education, 5, 5-30.
Ignacio, T. D., & Lydio, C. A.(2021), The image of a teacher from the lens of student teachers. Journal of Educational Innovation, 8(1), 33-52.
Kazemi, S. , Ashraf, H. , Motallebzadeh, K. , & Zeraatpishe, M.(2020), Development and validation of a null curriculum questionnaire focusing on 21st century skills using the Rasch model. Cogent Education, 7, 1-17.
King, N. and Horrocks, C. (2010), Interviews in qualitative research. Sage, London.
Komba, S.  C., & Mwandanji, M. (2015), Reflections on the Implementation of Competence Based Curriculum in Tanzanian Secondary Schools. Journal of Education and Learning, 4(2), 73-80.
Maguire, M., & Delahunt, B. (2017), Doing a Thematic Analysis: A Practical, Step-by-Step Guide for Learning and Teaching Scholars. AISHE-J, 9(3), 3351-3364.
Milner, H. R. (2017), Confronting inequity / reimagining the null curriculum. Educational Leadership, 75(3), 88-89.
Mutlu, Y. (2019), Math Anxiety in Students with and without Math Learning Difficulties. International Electronic Journal of Elementary Education, 11(5), 471-475.
OECD. (2021), Adapting Curriculum to Bridge Equity Gaps: Towards an Inclusive Curriculum. Organisation for Economic Cooperation and Development.
Offorma, G. C. (2016), Integrating components of culture in curriculum planning. International Journal of Curriculum and Instruction , 8(1), 1-8.
Orakci, S., & Gelisli, Y. (2019), The Effect of the Application of Learning Activities Based on Learner Autonomy on the 6th Grade Students’ English Achievements, Attitudes, and Learner Autonomy. International Journal of Curriculum and Instruction, 11(1), 269-292.
Papakitsos, E. C., Makrygiannis, P. S. , & Tseles, D. I. (2015), Modelling the application of blended-learning in career guidance projects of the Hellenic Secondary Education. International Scientific Conference eRA-10: The Synergy Forum, Piraeus University of Applied Sciences, Aigaleo, Greece.
Rahman, S. A., & Alwi, A. (2018), The Inclusion of Cultural Diversity in Higher Education Curriculum Design. International Journal of Contemporary Educational Research,  5 (2), 87-94.
Rokhimawan,  M. A. , &  Istiningsih. (2019), Tarbiyah Analysis in Life: Historical Approach and Curriculum Development. Journal of Education and Learning, 13(4), 457-465.
Tatar, S., & Adiguzel, O. C. (2019), The Analysis of Primary and Secondary Education Curricula in Terms of Null Curriculum. International Journal of Contemporary Educational Research, 6(1), 122-134.
Tiwari, T. D. (2021), Classroom Interaction in Communicative LanguageTeaching of Public Secondary Schools in Nepal. Indonesian Journal of English Language Teaching and Applied Linguistics, 5(2), 373-386.
Viswambharan, A. P. & Priya, K. R. (2016), Documentary Analysis as a Qualitative Methodology to Explore Disaster Mental Health: Insights from Analyzing a Documentary on Communal Riots. Qualitative Research, 16(1), 43-59.
Yapıcıoglu, A. E. (2021), An analysis of the outcomes of the Turkish science curriculum in terms of science process skills, nature of science, socio-scientific issues, and STEM. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(2), 925-949.
Zimmermann, P. A., Stallings, L., Pierce, R. L., & Largent, D. (2018), Classroom Interaction Redefined: Multidisciplinary Perspectives on Moving Beyond Traditional Classroom Spaces to Promote Student Engagement. Journal of Learning Spaces, 7(1), 45-61.