پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

ارزیابی کتاب «فن ترجمه و تعریب کاربردی» بر اساس معیارهای ارزیابی کتاب درسی دانشگاهی

نوع مقاله : نقد کتاب

نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانش‌آموختۀ دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشکدۀ زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
نظر به نقش بی‎بدیل ترجمه در ارتباطات عصر کنونی، کتاب‎های تألیفی در این زمینه نیز رشد داشته است. از جمله این کتاب‎ها که در حوزه آموزش ترجمه و تعریب به رشته تحریر درآمده، می‎توان به کتاب «فن ترجمه و تعریب کاربردی» نوشته علی اسودی (1396) اشاره کرد. نویسنده در این کتاب که برای آموزش فن ترجمه و تعریب به دانشجویان کارشناسی ادبیات عربی و کارشناسی مترجمی عربی نگاشته شده، کوشیده راهکارهایی کاربردی در ضمن چهل درس به ترجمه‎آموزان در راستای ترجمه‌آموزی از حیث نظری و طراحی تمرین ارائه دهد. نوشتار حاضر با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی بر آن بوده تا ضمن روش‌شناسی ساختار و نقد مباحث نظری، کاربردی و بررسی طراحی تمرین در این کتاب، نسبت معرفتی و روشی میان روش کار نویسنده و راهبردهای پیشنهادی ایشان در کتاب مذکور را بر اساس الگوی ده‌گانه منصوریان به عنوان معیاری برای ارزیابی کتاب درسی دانشگاهی بررسی کند تا مسیرهای مطالعاتی و وجوه نوآوری و ابداع در این کتاب نسبت به سایر کتاب‎های مرتبط با حوزه ترجمه مشخص گردد. برآیند پژوهش نشان می‎دهد کتاب مورد بررسی، نمی‌تواند مکمل کتاب‌هایی باشد که تاکنون در تاریخچه حوزه مطالعاتی آن ثبت شده است؛ چراکه با همان روش‌های معمول در نظام آموزشی رایج در حوزه مطالعات ترجمه همسان بوده و به تقویت و توسعه کمّی همان دانش‌ها پرداخته و تنها مقوله‌های تخصص‌گرایی و هدفمندی موضوعی، صلاحیت و کارنامه پدیدآورندگان و ویژگی‌های فیزیکی و ظاهری از اصول منصوریان در آن قابل رؤیت است؛ همچنین مشخص شد که در کنار جوانب مثبت کتاب، نکاتی نیز از جمله
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Basics of translation education and methodology of the governing structure of the book "Fan of Translation and Applied Translation" based on University textbook evaluation criteria

نویسندگان English

Hossein Mirzaienia 1
siamak asgharpour 2
1 Dpatmement of language and literatur Faculty of foreignlanguages Isfahan University
2 Ph.D. Student of Arabic language and literature, , University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده English

Considering the irreplaceable role of translation in today's communication, authored books in this field have also grown. Among these books that have been written in the field of teaching translation and interpretation, we can mention the book "Technology of Applied Translation and Interpretation" written by Ali Asoudi (2016). In this book, which was written to teach translation and translation to undergraduate students of Arabic literature and Arabic translation, the author tried to provide practical solutions in forty lessons to translation students in the direction of translation learning in terms of theory and practice design. Based on the descriptive-analytical method, the present article is based on the methodology of the structure and critique of the theoretical and practical topics and the examination of the exercise design in this book, the epistemic and methodical relationship between the author's working method and the strategies proposed by him in the said book based on the ten model. Mansoorian as a criterion for evaluating university textbooks to determine the study paths and aspects of innovation and creativity in this book compared to other books related to the field of translation. The result of the research shows that the book under review cannot complement the books that have been recorded in the history of its field of study; Because it is similar to the usual methods in the common educational system in the field of translation studies, and it deals with the quantitative strengthening and development of the same knowledge, and only the categories of specialization

کلیدواژه‌ها English

Methodology of structure
translation education
University textbook evaluation criteria
Mansourian foundations
the book "Technology of Translation and Applied Translation"
السلیت ی، فراس وفؤاد مقدادی (2012)، «أثر برنامج تعلیمی قائم على المدخل الوظیفی فی تحسین مهارات القراءة الناقدة لدى طلاب الصف التاسع الأساسی فی الأردن»، مجله جامعة النجاح للأبحاث (العلوم الإنسانیة)، المجلد 26 (9).
اسودی، علی (1396)، فن ترجمه و تعریب کاربردی، قم: دار الفکر.
اصغری، عاطفه (1401)، نقد و بررسی درزمانی روش‌های ترجمه قرآن و واحدهای زبانی آن‏ها از منظر زبانشناسی (موردکاوی ترجمه‌های سورۀ فاتحه)، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ـ تبریز، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
افشار مهاجر، کامران (1392)، عملکرد گرافیک در کتاب‌های درسی دانشگاهی، تهران: سمت.
امین مقدسی، ابوالحسن و همکاران (1398)، نقد کتاب لغة الشعر العربی الحدیث؛ مقوماتها الفنیة و طاقاتها الإبداعیة، پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال نوزدهم، شمارۀ هشتم، ص 35ـ49.
انوری، حسن و علی محمد پشت‌دار (1377)، آیین نگارش و ویرایش دوم، تهران: دانشگاه پیام نور.
برک، لورا (1383)، روانشناسی رشد، ترجمه: یحیی سیدمحمدی، تهران: ارسباران.
پالامبو، گیزپه (1390)، اصطلاحات کلیدی در مطالعات ترجمه، ترجمه: فرزانه فرح‌زاد و عبدالله کریم‌زاده، چاپ دوم، تهران: قطره.
جاسم، جاسم محمد (2013)، جمالیات العنوان: مقاربة فی خطاب محمود درویش الشعری، عمـان: دار مجدلاوی.
جلالی، مریم، 1395، «بررسی و نقد کتاب «مجانی الشعر العربی الحدیث ومدارسه» بر اساس زبان‌شناسی کاربردی»، پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‎های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال شانزدهم، شمارۀ ششم، ص 41ـ54.
جمالی، زواره و همکاران (1387)، «معیارهای ارزیابی کتاب‌های درسی دانشگاهی»، مجله پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، دوره 13، شمارۀ 1، ص 7ـ13.
خاکی، غلامرضا (1386)، روش تحقیق با رویکرد پایان‌نامه‌نویسی، تهران: بازتاب.
خرمشاهی، بهاءالدین (1386)، آیین نقد کتاب، کتاب نقد و نقد کتاب، تهران: خانه کتاب.
درودی، فریبرز (1387)، «عوامل مؤثر در نقد و بررسی کتاب»، فصلنامه کتاب 75، ص 173ـ184.
دلاور، علی (1387)، روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، تهران: ویرایش.
راجردی، دومینیک، ج.آ (1384)، تحقیق در رسانه‎های جمعی، ترجمه: کاووس سیدامامی، تهران: سروش.
رحمانی، عبد الرزاق و حانیه ظفر آبادی (1400)، «ارزیابی و نقد کیفیت کتاب صرف و نحو عربی اثر عباس ماهیار بر اساس معیار ده‌گانه منصوریان»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، دوره بیست و پنجم، شمارۀ 48، ص 160ـ183.
رضایی، غلام‌عباس و ابوبکر محمودی (1389)، «بررسی تطور ساختاری دو قصیده جاهلی و اسلامی از حسان بن ثابت با نظر به مکتب ساختارگرایی»، پژوهشنامۀ نقد ادبی، شمارۀ 1.
رضی، احمد (1388)، «شاخص‎های ارزیابی و نقد کتاب‌های درسی دانشگاهی»، سخن سمت، شمارۀ 21، ص 21ـ30.
ریکور، بول (2008)، عن التّرجمه، ترجمه: حسین خمری، الجزائر: الدّار العربیة للعلوم.
سارتون، جرج (1386)، نقد کتاب‎های علمی و تحقیقی، ترجمه: کامران فانی، کتاب نقد و نقد کتاب، تهران: خانه کتاب.
سلیمان‌زاده نجفی، نیره سادات و همکاران (1392)، «بررسی تأثیر دورۀ آموزشی نقد کتاب بر آگاهی، نگرش و مهارت نقد کتاب اساتید دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1391»، مجلۀ کتابداری و اطلاع‌رسانی، دورۀ 16، شمارۀ 2 ـ شمارۀ پیاپی 62، ص 103ـ117.
سلطانی، محمدعلی (1386)، ضرورت و شیوۀ نقد کتاب، کتاب نقد و نقد کتاب، تهران: خانه کتاب.
فدائی، غلامرضا (1396)، «نقد معیار و معیار نقد»، پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‎های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هفدهم، شمارۀ هفتم، ص 127ـ142.
لطفی‌پورساعدی، کاظم (1384)، اصول و روش ترجمه، چاپ سوم، تهران: دانشگاه پیام‌نور.
ماندی، جرمی (1391)، معرفی مطالعات ترجمه، ترجمه: علی بهرامی و زینب تاجیک، تهران: ره‌نما.
متقی‌زاده، عیسی (1397)، «نقد و تحلیل محتوا در تراز کتاب‌های درسی دانشگاهی؛ مطالعۀ موردی کتاب قواعد و متون عربی»، پژوهشنامۀ انتقادی متون و برنامه‎های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هجدهم، شمارۀ چهارم، ص 213ـ230.
ملکی، حسن (1384)، برنامه‌ریزی درسی؛ راهنمای عمل، تهران: پیام اندیشه.
منصوریان، یزدان (1392)، «صد ویژگی کتاب‌های دانشگاهی کارآمد و اثربخش»، مجلۀ پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، شمارۀ 29، ص 1ـ17.
نایدا، یوجین و چارلز تیبر، (1393)، نظریه و عمل در ترجمه، ترجمه: آناهیتا امیرشجاعی و زهرا داوریان، گرگان: انتشارات نوروزی.
نجاریان، محمدرضا و نفیسه رئیسی مبارکه (1401)، «نقدی در بوته زر؛ تحلیل انتقادی کتاب بررسی اشعار عربی سعدی بر مبنای نقد کاربردی»، پژوهشنامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 22، شمارۀ 10، ص 53ـ79.
نصر، احمدرضا و همکاران (1385)، بررسی میزان تحقق معیارهای تدوین کتاب‌های درسی در کتاب‌های دوره کارشناسی علوم تربیتی، کتاب درسی دانشگاهی (1): ساختارها و ویژگی‌ها، تهران: سمت.
نظری منظم، هادی و سید رضا موسوی (1395)، «نقد و بررسی نقش آموزشی تصویر در کتاب‌های آموزش زبان عربی به غیر عرب‌زبان‌ها (بررسی موردی: تاریخ الأدب العربی اثر حنا الفاخوری)»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، دوره 20، شمارۀ 39، ص 26ـ44.
نورد، کریستین (1395)، ترجمه؛ فعالیتی هدفمند، ترجمه: مژگان سلمانی، تهران: اسم.
Anita E. (1990), Educatinal psychology, 4thed. New Jersey Englewood Cliffs, pp. 238-230.
Berman, Antoin (1999), La Traduction et la Lettre ou L’auberge du Lointain, Les tours de Babel, Seuil: Paris.
Charalambous, A. C. (2011), The Role and Use of Course Books in EFL, (Master’s thesis in ELT), Retrievedfrom http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED524247.pdf.
Lee, S. M. (2013), the Development of Evaluation Theories for Foreign Language Textbooks, Journal of Pan-Pacific Association of Applied Linguistics, 17(2), 69-89.
Mukundan, J. (2014), Evaluation of Malaysian primary English language textbooks, Advances in Language and Literary Studies, 5(5), 5-9.
Newmark, P., (1982), Approaches to Translation, Pergamon Press, Oxford.
Sikorova, Z. (2011), The role of textbooks in lower secondary schools in the Czech Textbooks, Journal of Pan-Pacific Association of Applied Linguistics, 17(2).
Walter H. C. Burgdorf, MD, TraubingerStr (2008), Reviewing medical books: A quarter century of observations. EBLUEPRINTS. Journal of American Academy of Dermatology.