پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

آموزش ادبیات نثر فارسی: واکاوی منابع آموزشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امیررضا وکیلی فرد 1
زویا رضایی محلاتی 2
فاطمه جنتی راد 3
1 دانشیار، آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، تهران، ایران
10.30487/rwab.2024.562869.1536
چکیده
گزینش و ارزیابی منابع آموزشی بر افزایش و کاهش کیفیت یادگیری و یاددهی و رسیدن به اهداف آموزشی تأثیرگذار است. مدرسان برای ارزیابی منابع آموزشی نیاز به ابزارهای مطمئن و معتبر دارند. با توجه به نبود بازبینه‌ی مناسب برای ارزیابی منابع آموزش ادبیات منثور، بازبینه‌ی محقق ساخته‎ای طراحی شد. پس از اعتبار سنجی، ضریب پایایی آلفای کرونباخ 939/0 به‌دست آمد که نشان‌دهنده‌ی همسانی درونی مناسب میان مؤلفه‌های بازبینه است. درسنامه‌ی فارسی‌نامه‎ی آموزش ادبیات منثور فارسی توسط 52 مدرس زبان و ادبیات فارسی به کمک بازبینه‌ی یادشده مورد ارزیابی قرار گرفت. به طور کلی، نتایج حاصل نشان‌دهنده‌ی کارآمدی مجموعه‎ی دو جلدی فارسی‌نامه‎ی آموزش ادبیات نثر فارسی است. یافته‌های به دست آمده به کمک آزمون فریدمن تفاوت معنا‌داری از نظر اهمیت و رتبه میان 12 بخش بازبینه‌ی ارزیابی درسنامه‌ی ادبیات منثور را از نظر مدرسان نشان می‌دهد. هم‌چنین، آزمون‌های تی نشان می‌دهند که با توجه به میانگین رتبه‌ها، بخش مهارت‌های شنیداری، گفتاری، خوانداری و نوشتاری در رتبه‌ی اول، بخش ویژه‌ی کتاب‌های آموزش ادبیات منثور در رتبه‌ی دوم و بخش توانش ادبی مشترک در رتبه‌ی سوم و نیز بخش راهنمای روش‌شناختی و جذابیت متن و بخش شکل ظاهری کتاب در رتبه‌های یازده و دوازده قرار دارند. یافته‌های این پژوهش به مدرسان کمک می‌کند تا با تأمل در برتری‌ها و کاستی‌های کتاب درسی، کیفیت محتوا و شیوه های تدریس خود را بهبود بخشند.
کلیدواژه‌ها
"آموزش ادبیات"
"غیرفارسی‌زبانان"
"منثور"
" ارزیابی"
" درسنامه‌"

موضوعات

عنوان مقاله English

Teaching Persian prose: Evaluation of educational resources

نویسندگان English

Amirreza Vakilifard 1
Zoya Rezaei Mahalati 2
Fatemeh Janatirad 3
1 Associate professor of Persian Language Didactics, Imam Khomeini International University, Tehran.Iran .
2 Master of Persian Language Teaching to Speakers of other Languages, Tehran, Iran.
3 . Master of Persian Language Teaching to Speakers of other Languages, Tehran.Iran.
چکیده English

The selection and evaluation of educational resources has an effect on increasing and decreasing the quality of learning and teaching and achieving educational goals. Teachers need reliable and valid tools to evaluate educational resources. Due to the lack of a suitable reviewer to evaluate prose literature teaching resources, an artificial researcher's reviewer was designed. After validation, Cronbach's alpha reliability coefficient of 0.939 was obtained, which indicates the appropriate internal consistency between the components of the reviewer. The Persian textbook for teaching Persian prose literature was evaluated by 52 teachers of Persian language and literature with the help of the aforementioned reviewer. In general, the results show the effectiveness of the two-volume collection of Faarsinaameh for teaching Persian prose literature. The findings obtained with the help of Friedman's test show a significant difference in terms of importance and rank between the 12 review sections of the prose literature textbook from the teachers' point of view. Also, t-tests show that according to the average ranks, the section of listening, speaking, reading and writing skills ranks first, the special section of prose literature teaching books ranks second, and the general literary ability section ranks third, as well as the methodological guide and attractiveness section. The text and the appearance of the book are ranked eleven and twelve. The findings of this research help teachers to improve the quality of content and teaching methods by reflecting on the strengths and weaknesses of the textbook.

کلیدواژه‌ها English

"Teaching Literature"
"Non-Iranian Persian"
"Prose "
Evaluation"
"Textbook"
رستگار فسایی، منصور (1380)، انواع نثر فارسی. تهران: سمت.
غریبی، افسانه (1395)، «چارچوب‏های ارزیابی مواد آموزشی: معرفی و مقایسۀ موردی دو چهارچوب کانینگزورث و لیتل‏جان»، مجموعه مقالات اولین همایش واکاوی منابع آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‏زبانان، ص 883 ـ864.
قمری حیدر (1396)، «ارزشیابی محتوای درس تاریخ ادبیات دورۀ دوم متوسطه بر اساس دو مؤلفۀ ساختار و تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده»، فصلنامۀ تعلیم و تربیت، ۳۳ (۴) :۱۱۳ـ۱۳۴.
قمری، حیدر (1395)، «ارزشیابی محتوای درس تاریخ ادبیات دورۀ متوسطه بر اساس مولفه‏های جامعیت و صحت و اعتبار علمی»، فصلنامۀ مطالعات برنامۀ درسی ایران، 11 (42)؛، 135ـ152.
نوریان، محمد (1393)، «روش‏های ارزشیابی کتا‏ب‏های درسی دانشگاهی، مزایا و محدودیت‏ها»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، 33، 1ـ17.
وکیلی‎فرد، امیررضا و رضایی محلاتی، زویا (1402)، فارسی‏نامۀ آموزش ادبیات منثور، جلد نخست و دو، تهران، فرهیختگان.
وکیلی‏فرد، امیررضا، میرزایی حصاریان، محمدباقر و احمدی خلخالی، نادیا (1398)، «فارسی برای اهداف دانشگاهی: تحلیل کتاب فارسی ویژۀ علوم اجتماعی»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، شمارۀ 44، ص 21ـ 48.
وکیلی‏فرد، امیررضا، رضایی محلاتی، زویا وجنتی‎راد، فاطمه (1399)، «ادبیات منظوم و منثور فارسی برای غیرفارسی‏زبانان: در جستجوی معیاری برای سازماندهی محتوای درسنامه‏های آموزشی»، پژوهش‎های بین‌رشته‎ای ادبی، 2(4)، ص 346ـ391.
وکیلی‏فرد، امیررضا، حیدری‏خسرو، پریسا و جنتی‏راد، فاطمه (1397)، «ارزیابی مجموعۀ فارسی بیاموزیم در چارچوب شاخص‏های گزینش منابع آموزشی بر اساس انگارۀ مک‏دانوف و شاو (2003)»، مجموعه مقالات دهمین همایش بین‏الملی زبانشناسی ایران، ص 667ـ686.
Alkhaldi, A. A. (2010), Developing a principled framework for materials evaluation: Some considerations. Advances in Language and Literary Studies, 1(2), 281-298.
Al-Mahrooqi, R. (2012), An investigation of literature teaching methodologies at a higher educational institution in Oman. TESOL Journal, 6(1), 172-180.
Bélanger, A. (2015), Pourquoi enseigner la littérature au secondaire ? Québec français, (175), 40-41.
Bloemert, J., Jansen, E., & van de Grift, W. (2016), Exploring EFL literature approaches in Dutch secondary education. Language, Culture and Curriculum, 29(2), 169-188.
Blondeau, N., Alouache., & Ne, M. F. (2006), Literature progressive du Fracais. CLE international.
Cunningsworth, A. (1995), Choosing your coursebook. Oxford: Heinemann.
Ellis, R. (1997), Second language acquisition. The United States: Oxford, 98.
Healy, S. (2010), Literature in the EFL Classroom: From theory to practice. Kyoto Sangyo University essays. Humanities series, 42, 178-191.
Jafarigohar, M., & Ghaderi, E. (2013), Evaluation of two popular EFL coursebooks. International journal of applied linguistics and English Literature, 2(6), 194-201.
Khodadady, E., & Hashemnezhad, H. (2020), Evaluating EFL coursebooks: Teachers' and students' perspectives. SAGE Open, 10(3), 2158244020940330. https://doi.org/10.1177/2158244020940330
Lynch, B. K. (1996), Language program evaluation: Theory and practice. Ernst Klett Sprachen GmbH.
McDonough, J., Shaw, C., Masuhara, H. (2003), Materials and methods in ELT: A teacher’s guide (3rd edition). London: Blackwell.
Miekley, J. (2005), ESL textbook evaluation checklist. The Reading Matrix, 5(2).
Mukundan, J., Hajimohammadi, R., &Nimehchisalem, V. (2011), Developing an English Language Textbook Evaluation Checklist. Contemporary Issues in Education Research, 4(6), 21-28.
Ocak, G. (2013), The Evaluation of a Turkish Literature Coursebook According to the Constructivist Learning Approach, Journal of Theoretical Educational Science, 6(3), 389-407.
Ogan-Bekiroglu, F. (2007), To what degree do the currently used physics textbooks meet the expectations? Journal of Science Teacher Education, 18, 599-628.
Padurean, A. N. (2015), Approaches to teaching literature in EFL classrooms. Journal of Romanian Literary Studies, (06), 195-200.
Paran, A. (2008), The role of literature in instructed foreign language learning and teaching: An evidence-based survey. Lang.teach, 41(4), 465-496.
Richards, J. c. (2017), Curriculum development in language teaching. (Second edition): Cambridge University Press.
Tasneem Wasti, A. (2016), The Role of Literary Texts in PakistaniEFL Classroom: Issues and Challenges, Unpublished thesis, UK: University of Essex.
Vakilifard, A. (2023), Teaching Persian Narrative Texts: Efficacy of a Combined Strategy to Understand Kalileh o Demneh (pp. 494-529). In K. Talattof, Routledge Handbook of Post Classical and Contemporary Persian Literature (1st Ed.), Routledge.
Zhang, X. (2017), A critical review of literature on English language teaching textbook evaluation: What systemic functional linguistics can offer. Journal of Language and Cultural Education, 5(1), 78-102.
Zohrabi, M. (2011), Coursebook Development and Evaluation for English for General Purposes Course. English Language Teaching, 4(2), 213-222.