جذابیت نگارشی در نگارش علمی دانشگاهی: مطالعه‌ای پدیدارشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد تحقیقات آموزشی، بخش تخصصی پژوهش و سنجش، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران.

2 دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 مدرس دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

در دوران کنونی، دانشگاه‌ها به ویژه دانشگاه‌های ایرانی با مسائل گوناگونی در حوزه‌ی نگارش علمی مواجه هستند. جذابیت‌نگارشی از مهمترین ویژگی‌های مخاطب‌محوری در نگارش علمی است. شواهد میدانی و اسناد پژوهشی نشانگر کم‌توجهی به این ویژگی‌ راهبردی است. این‌ واقعیت، ضرورت توجه و تلاش برای شناسایی نظام‌ نشانگرهای سنجش کیفیت جذابیت‌نگارشی و ارائه راهکارهایی برای ارتقای آن را دوچندان می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی نظام نشانگرهای سنجش کیفیت جذابیت‌نگارشی در نگارش علمی دانشگاهی انجام شده‌است. بدین‌منظور از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی استفاده‌‌شد. میدان پژوهش، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران است. نمونه پژوهش، 12 نفر از استادان و مدرسان بودند که به شیوه هدفمند از نوع ملاکی انتخاب‌شده و با آن‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام‌شد؛ در مصاحبه نهم، داده‌ها به اشباع رسیدند و برای اطمینان، 3 مصاحبه دیگر نیز انجام‌شد. تحلیل مصاحبه‌ها با استفاده از راهبرد دیکلمن، به شناسایی 51 نشانگر و دسته‌بندی‌آن در قالب 9 ملاک سنجش ویژگی‌های جذابیت نگارشی شامل «خلاقانه‌نویسی»، «برانگیزانندگی‌نوشتاری»، «مختصر‌نویسی»، «ساده‌نویسی»، «شفافیت‌نگارشی»، «نظمِ صفحه‌آرایی»، «خلاصه‌کننده‌های جذاب (استفاده مناسب از علائم گرافیکی)»، «انسجام‌بخشی درون‌متنی» و «صحیح‌نویسی‌نوشتاری»، انجامید. به نظر می‌رسد رعایت نشانگرها و ملاک‌های جذابیت‌نگارشی بتواند در بهبود کیفیت نوشتارها، افزایش گرایش به مطالعات، ارتقای فرهنگ مطالعه و استفاده از یافته‌های علمی نقش مهمی را ایفا کرده و آن‌ها را تسهیل نماید. در انتها، بحث و نتیجه‌گیری با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر و سایر پژوهش‌ها انجام شد و راهکارهایی نیز ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

writing attractiveness in academic scientific writing: a phenomenological study

نویسندگان [English]

  • Milad Shirdel 1
  • Keyvan Salehi 2
  • Hajar Ghadirian 3
1 master student of educational research, Division of Research and Assessment, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Associate professor, Division of Research and Assessment, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Lecturer, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the contemporary age, universities, particularly those in Iran, encounter various challenges concerning scientific writing. Among the key elements of audience-focused scientific writing, attractive writing is critical; however, research indicates that it often receives insufficient emphasis. Given this reality, it's imperative to prioritize and identify a comprehensive set of indicators for assessing the quality of attractive writing in scientific works.It is imperative to devise effective solutions to enhance its overall quality. The aim of the present study was to discern a set of indicators for evaluating the quality of attractive writing in academic writing. To achieve this goal, a qualitative approach and phenomenological method were employed. The research was conducted at the Faculty of Psychology and Education, University of Tehran. A purposive selection was made of 12 faculty members, who subsequently underwent a semi-structured interview. Utilizing Dickelman's strategy for analysis, the interviews were examined, resulting in the successful identification of 51 indicators. These indicators were then classified based on nine criteria, including "creative writing", "stimulating text", "brief writing", "simplified writing", "transparency of writing", "page layout order", "Attractive summarizers (appropriate use of graphic symbols)", "In-text coherence" and "Writing Correct Words" which can be used to accurately measure the characteristics of writing attractiveness. It seems that observing the indicators and criteria of writing attractiveness can play an important role in improving the quality of writings, increasing the tendency towards studies, promoting the study culture and using scientific findings and facilitating them. in the end, suggestions were also proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Audience-oriented features
  • Phenomenology
  • Scientific writing
  • Students
  • Writing attractiveness
ابوالمعالی، خدیجه (1400)، پژوهش کیفی از نظریه تا عمل، تهران، عالم.
اسلامی، زهرا؛ حکیم‌زاده، رضوان؛ صبوری، علی‌اکبر و ولی‌اله، فرزاد (1399)، «شناسایی عوامل مؤثر در سنجش بهره‌وری پژوهشی اعضای هیأت علمی در حوزة علوم انسانی و اجتماعی (مطالعه موردی: دانشگاه تهران)»، مدیریت و برنامه ریزی در نظام‌های آموزشی، 13(2)، 149-176.‎
بهی مهر، سارا؛ ریاحی‌نیا، نصرت و منصوریان، یزدان (1393)، «شناسایی مشکلات پایان‌نامه‌نویسی از دیدگاه دانشجویان علم اطلاعات و دانش‌شناسی در دانشگاه‌های شهر تهران»، تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 1(48)، 39-59.
جعفری کمانگر، فاطمه و احمدی‌پور اناری، زهره (1400)، «ایجاد خلاقیت در خلق قطعة ادبی با استفاده از رویکردهای نوین آموزشی»، تدریس پژوهی، 9(3)، 199-173.‎
حری، عباس (1400)، آیین نگارش علمی، چاپ هشتم، تهران، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور.
رضائی، عباسعلی و سیری، هانیه (1401)، «فعالیت‌های هوشیاری‌افزا در حوزه واژگان: مطالعه موردی کتاب‌های آموزش زبان‌انگلیسی برای اهداف‌ویژه در ایران»، پژوهش و نگارش کتب‌دانشگاهی، 26(50)، 1-21.‎
زاهدی، ‌لادن‌ناز (1386)، «اقدامات سوء علمی در فرآیند پژوهش‌های پزشکی و نگارش مقالات: مسئولیت حرفه‌ای»، اخلاق در علوم و فناوری، 4(2)، 73-80.‎
سعادتی، فاطمه؛ منصوریان؛ یزدان و زره ساز، محمد (1396)، «تحلیل وضعیت ساختاری مقاله‌های پژوهشی و راهنماهای نگارش در مجله‌های علمی-پژوهشی حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی»، تعامل انسان و اطلاعات، 4(1)، 28-40.‎
سفیداری، سیده ملیکا (1399)، «نسبت ویژگی‌های فرمی و سبکی نگارش ویتگنشتاین و فلسفه‌ورزی وی»، کیمیای هنر، 9(34)، 69-82.‎
عامری، علیرضا و پورنیک صفت، زهرا (1396)، «مطالعه فرآیندهای ویراست و بازبینی هنگام نگارش گونه‌های مختلف متن»، پژوهش‌های زبان‌شناختی در زبا‌ن‌های خارجی، 7(1)، 179-202.‎
فرخی پور، سجاد؛ شوشتری، مهدی و پروین، نورالدین (1400)، «بررسی تأثیر بازخوردهای اصلاحی مکتوب بر یادگیری نگارش زبان خارجی: مطالعه مقایسه‌ای بازخوردهای فرازبانشناختی، فراخوانشی و نو قالب در مجموعه آموزشی صدی الحیاة»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، 25(48)، 138-159.‎
قاسمی، مجید و صالحی، کیوان (1397)، «تحلیل پدیدارشناسانه عوامل درون‌سازمانی مؤثر بر استفاده از مؤسسات تولید مقاله و پایان‌نامه»، سیاست علم و فناوری، 11(4)، 35-48.
قانعی‌راد، محمد امین؛ ملکی، امیر و محمدی، زهرا (1392)، «تحول فرهنگی در علم: از علم دانشگاهی تا علم پسادانشگاهی»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 6(4)، 31-59.‎
قربانخانی، مهدی و صالحی، کیوان (1399)، «رهیافتی پدیدارشناسانه در واکاوی موانع خلق دانش در علوم انسانی بر پایه ادراک و تجربه زیسته نخبگان و فرهیختگان دانشگاهی»، فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد فرهنگ، 13(52)، 75-110.
قربانخانی، مهدی؛ صالحی، کیوان (1401)، «تبیین کژکارکرد‌های بازدارنده مرجعیت علمی‌ در علوم انسانی»، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 10 (3)، 35-70.
کیان، مریم (1398)، «اثر تکنیک‌های نگارش در پیشرفت مهارت انشانویسی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی»، تدریس پژوهی، 7(3)، 89-69.‎
لطیفی، سعید؛ نوروزی، امید؛ حاتمی، جواد و فردانش، هاشم (1398)، «تأثیر محیط یادگیری مشارکتی آنلاین مبتنی بر بازخورد همتا و آموزش استدلال‌ورزی بر کیفیت نگارش و بازخورد استدلالی»، پژوهش در نظام‌های آموزشی، 13(45)، 27-44.‎
محمدزاده، زینب؛ و صالحی، کیوان (1395)، «آسیب‌شناسی نشاط و پویایی علمی در مراکز علمی و دانشگاهی»، فصلنامه سیاستهای کلان و راهبردی، 3(11)، 1-25.
محمدزاده، زینب؛ و صالحی، کیوان. (1395). تبیین پدیده نشاط و پویایی علمی در مراکز علمی از منظر نخبگان دانشگاهی: مطالعه‌ای با رویکرد پدیدارشناسی. فصلنامه علمی راهبرد. 2(25)، 227-258.
معماری، زهره (1400)، «بررسی و نقد کتاب مثل فیلسوف نوشتن؛ آموزش نگارش مقالۀ فلسفی» پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 21(11)، 269-287.‎
میراحمدی، ‌خالد؛ خراسانی، ‌اباصلت؛ شمس‌مورکانی، غلامرضا و نظر پور، محمدتقی (1400)، «آسیب‌شناسی نظام آموزش منابع انسانی در آموزش عالی: تدوین و اعتباریابی یک الگو»، آموزش و توسعه منابع انسانی، 28(8)، 1-25.‎
نظری منظم، هادی و موسوی، سید رضا (1395)، «نقد و بررسی نقش آموزشی تصویر در کتاب‌های آموزش زبان عربی به غیر عرب‌زبان‌ها (بررسی موردی: کتاب تاریخ الأدب العربی، اثر حنا الفاخوری)، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، 20(39)، 26-44.
ولی پور عالم، فریبا؛ سپه وندی، مسعود و حیدری، علی (1399)، «بررسی سبک نگارش عامیانه معاصر بر مبنای سوگ در کارت نوشته‌های غرب کشور (با تکیه بر سوگ نوشته های لرستان)»،‎ سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، 1(53)، 205-222.
Bauer, M. W., & Gaskell, G. (2019). Qualitative Researching with Text, Image and Sound: A Practical Handbook, Sage Publications.
Brown, L. & Wilson, G. (2021), “The therapeutic benefits of creative writing for individuals with anxiety and depression”. Journal of Creativity in Mental Health, 16(1), 1-14. doi: 10.1080/15401383.2020.1866705
Buckley, C. A., & Waring, M. J. (2013), “Using diagrams to support the research process: Examples from grounded theory”, Qualitative Research, 13(2), 148-172.
Camara, J. S. (2019), “Web-based Sentheme Mining on Abstracts of Junior Researchers: A Thematic Analysis for ‘Attractive’ Writing for Beginners”, ASEAN Multidisciplinary Research Journal3(1), 7-17.
Chen, T. J. (2023), “ChatGPT and other artificial intelligence applications speed up scientific writing”, Journal of the Chinese Medical Association, 10-1097.
Clark, A. & Peters, K. (2020), “Communicating science effectively: The role of attractive writing”, Science Education and Communication, 12(1), 45-54.
Diekelmann, N., Allen, D., & Tanner, C. (1989), The National League for Nursing Criteria for Appraisal of Baccalaureate Programs: A Critical Hermeneutic Analysis, New York: NLN Press.
Garcia, M., Chen, L., & Nguyen, T. (2020), Audience-oriented writing in scientific communication. International Journal of Science Communication, 8(1), 22-30.
Ghorbankhani, M., & Salehi, K. (2021), “A Phenomenological Approach to the Study of Obstacles of Creation of Knowledge in Humanities Based on the Perception and Lived Experience of the University Elites and ScholarsRahborde Farhangh13(52), 75-110. doi: 10.22034/jsfc.2021.126583
Ghorbankhani, M., & Salehi, K. (2022), “Explanation the deterrent dysfunctions of scientific authority in the humanities”, Iranian Pattern of Progress10(3), 35-70.
Heard, S. B. (2022), The Scientist’s Guide to Writing: How to Write more Easily and Effectively throughout Your Scientific Career. Princeton University Press.
Johnson, R. (2019), “Writing creatively: Tips for enhancing creativity in writing”, Journal of Creative Writing, 5(1), 23-36.
Johnson, T. & Smith, J. (2021), “The importance of attractive writing in scientific writing”, Journal of Scientific Communication, 45(2), 67-75.
Johnson, T., Lee, S., & Garcia, M. (2021), “Attractive writing as a key audience-oriented feature in scientific communication”, Science Writing and Communication, 3(1), 15-23.
Jones, S., Smith, K., & Lee, J. (2020), “Undergraduate perceptions of creative writing: A survey study”, Journal of Creative Writing Studies, 5(1), 1-18. doi: 10.1353/cws.2020.0001.
Kembhavi, A., Salvato, M., Kolve, E., Seo, M., Hajishirzi, H., & Farhadi, A. (2016), “A diagram is worth a dozen images” In European Conference on Computer Vision (pp. 235-251), Springer, Cham.
Lee, S., Kim, J., & Park, M. (2018), “Exploring the role of audience-oriented features in scientific writing”, Journal of Science Communication, 17(3), A02.
O’Leary, E. J. (2019), “A Phenomenological Study of Competition in High School Bands”, Bulletin of the Council for Research in Music Education, No. 220, 43-61.
Purwanto, A., Fahmi, K., & Cahyono, Y. (2023), “Coaching Clinic in Writing Scientific Articles for High Impact Journals–Part 1”, Journal of Community Service and Engagement3(1), 27-32.
Brown, K., & Lee, M. (2020), “The role of writing attractiveness in scientific article visibility”, Journal of Technical Writing and Communication, 50(4), 245-266.
Richardson, S. M., Bella, F., Mougel, V., & Milic, J. V. (2021), “Scientific writing and publishing for early-career researchers from the perspective of young chemists”, Journal of Materials Chemistry A9(35), 18674-18680.
Salvagno, M., Taccone, F. S., & Gerli, A. G. (2023), “Can artificial intelligence help for scientific writing?”, Critical Care27(1), 1-5.
Smets, A., & Luthy, C. (2009), “Words, lines, diagrams, images: towards a history of scientific imagery”, Early Science and Medicine, 14(1-3), 398-439.
Smith, J. (2016), “The importance of creativity in writing”, Writing Cooperative. Retrieved from https://writingcooperative.com/the-importance-of-creativity-in-writing-1f4a28dd7b5
Supaphol, Pitt. (2010), “Ethics in Scientific Writing”, Chiang Mai Journal of Science37(2), 1-3.
Tuzcu, A. (2021), “The impact of Google Translate on creativity in writing activities”, Language Education and Technology, 1(1), 40-52.
Van Waes, L., Schrijnemakers, J., & De Maeyer, S. (2019), “The effects of creative writing exercises on the quality and quantity of writing produced by adult writers”, Journal of Writing Research, 10(2), 237-259. doi: 10.17239/jowr-2019.10.02.04.
Wu, Y. & Chen, X. (2021), “Enhancing scientific writing with attractive features”, Journal of Technical Communication, 68(2), 89-97.
Zarlis, M., Astuti, S., & Salamuddin, M. (2018), “Analysis of Reading, Reference and Information Management on the Quality of Scientific Writing”, Aptisi Transactions on Management (ATM)2(1), 63-69