پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

از خوانش تا آموزش ارزیابی کارآمدی کتاب «آشنایی با معماری معاصر» در بازخوانی و آموزش تحولات و تجربیات معماری معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه معماری،. دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
2 پژوهشگر دکتری تخصصی معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
در فرایند آموزش معماری، یکی از موضوعات کلیدی، شناختِ سیرِ تحولات تاریخی سبک‌های مختلف است تا با واکاوی زمینه‌های پیدایش آن‌ها، تعامل معماران با مبانی فکری ـ فلسفی و نمود آن در پروژه‌های شاخص هر دوره، تحلیل شود. اهمیت این امر تا حدیست که درس «معماری معاصر غرب» از دروس اصلی دورۀ کارشناسی مهندسی معماری است. از این‌رو، این مقاله در پی آن است تا با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با به کارگیری شاخص‌های نقد شکلی و نقد محتوایی، کتاب «آشنایی با معماری معاصر» از کتب درسی نشر دانشگاه پیام نور را در قامت یک منبع آموزشی دانشگاهی برای این درس، بررسی کند و انطباق ساختار و محتوای آن را با سرفصل مصوب وزارت علوم ارزیابی نماید. در این راستا، گستردگی موضوعی و غنای محتوای کتاب، با چهار عنوان از دیگر کتب فارسی پراستناد در همین حوزۀ موضوعی، مقایسۀ تطبیقی نیز شده است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که جامعیت محتوایی نسبت به دوره‏های تاریخی و سبک‏های بررسی شده کامل نیست و به موضوعاتی همچون کنگرۀ سیام و منشور آتن، اکسپرسیونیسم و ترادیسیونالیسم، راسیونالیسم متأخر و شیوه‏گرایی نوین، و جنبش‌های دهۀ 1960 پرداخته نشده است، حال آنکه این سبک‌ها از موارد شاخص اثرگذار بر سیر جریانات فکری ـ فلسفی معماری معاصر غرب هستند و می‌توان گفت این کتاب، حدود نیمی از مطالب مورد تأکید سرفصل مصوب وزارت علوم را پوشش داده است. از سویی دیگر، به دلیل تمرکز محتوای کتاب بر معماری معاصر که هم وجهی فکری ـ فلسفی و هم وجهی کالبدی ـ بصری دارد، نیاز به جداول تحلیلی و مقایسه‌ای و تصاویری خوانا از بناهای شاخص هر سبک برای یادگیری عمیق‌تر و دقیق‌تر دانشجویان به چشم می‌خورد. امید است نتایج پژوهش و پیشنهادات ارائه شدۀ مبتنی بر آن‌ها، بتواند در صورت صلاحدید مؤلفان، برای تصحیح و تکمیل این اثر در ویرایش‌های بعدی، به کار گرفته شود؛ و مرور نقادانۀ این اثر، برای مؤلفان و مدرسان حوزۀ مبانی نظری معماری، خصوصاً معماری معاصر، مثمرثمر باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

From Reading to Teaching Evaluating the Effectiveness of the Book "Introduction to Contemporary Architecture" in Rereading and Teaching the Developments and Experiences of Contemporary Architecture

نویسندگان English

Seyed Ali Seyedian 1
Sara Motevalli 2
1 Associate Professor, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran .
2 PhD Candidate of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran,Tehran.Iran.,
چکیده English

In the architectural education process, one of the key subjects is understanding the historical evolution of different styles. By examining the contexts of their emergence, the interaction of architects with philosophical-intellectual foundations, and their manifestation in the landmark projects of each period, a comprehensive analysis can be conducted. The significance of this topic is such that it has been established as a core course in undergraduate architecture programs. Therefore, this article aims to critically analyze the textbook "Introduction to Contemporary Architecture" published by Payam-e Noor University, as a university-level educational resource for this course. This analysis employs descriptive-analytical methods and utilizes formal and content criticism criteria to assess the book's structure and content alignment with the official syllabus approved by the Ministry of Science. In this regard, the breadth of the subject matter and the richness of the book's content are compared with four other highly cited Persian books in the same subject area. The research findings indicate that the book's content coverage of historical periods and styles is not comprehensive and does not address topics such as the CIAM Congress and the Athens Charter, Expressionism and Traditionalism, Late Rationalism and Neo-Constructivism, and the movements of the 1960s. However, these styles are significant and influential on the course of philosophical and intellectual trends in Western contemporary architecture and it can be said that this book covers approximately half of the topics emphasized in the approved syllabus of the Ministry of Science.

کلیدواژه‌ها English

Book Review
Contemporary Architecture
History of Architecture
Modern Architecture
Renaissance
افشین‏مهر، احمد، مهدیه احمدی، و حمیدرضا عامری سیاهویی (1393). آشنایی با معماری معاصر، چاپ اول، تهران: دانشگاه پیام نور.
اعتضادی، لادن (1389). معماری و شهرسازی در قرن بیستم، چاپ سوم، تهران: نشر دانشگاه شهید بهشتی.
بانی‌مسعود، امیر (1389). معماری غرب، ریشه‌ها و مفاهیم، چاپ دوم، تهران: هنر معماری قرن.
حجت، عیسی (1381). سنت و بدعت، رسالۀ دکتری معماری. دانشگاه تهران.
حسینی، سید محمد حسین (1397). «نقدی بر کتاب رویکردهای نظری و عملی تدوین برنامه‌های درسی آموزش عالی»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاه، دورۀ 22، شمارۀ 43، 116ـ141.
حقیر، سعید، یلدا شوهانی‌زاد (1391). «بازاندیشی در آموزش درس آشنایی با معماری معاصر در مقطع کارشناسی رشتۀ معماری در دانشگاه‏های ایران»، هنرهای زیبا ـ معماری و شهرسازی، دورۀ 17، شمارۀ 3، پاییز، صفحات 72ـ80.
دیبا، داراب (1374). «مروری بر معماری معاصر جهان و مسئلۀ هویت»، هنرهای زیبا، دورۀ 1، شمارۀ 0، صفحات 46ـ57.
شورای ‌عالی برنامه‌ریزی، گروه هنر (1377). مشخصات کلی، برنامه و سرفصل دروس دورۀ کارشناسی مهندسی معماری.
شورای ‌عالی برنامه‌ریزی آموزشی (1395). برنامۀ درسی دورۀ کارشناسی رشتۀ مهندسی معماری.
صمدی، پروین، و طاهره احمدی (1401). «نقدی بر کتاب برنامه‌ریزی درسی برای مدارس ابتدایی در هزارۀ سوم»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاه، دورۀ 25، شمارۀ 50، 188ـ211.
طالبی، سکینه، و محمدرضا نیلی احمدآبادی (1399). «نقد کتاب گرافیک در خدمت یادگیری، دستورالعمل‌های علمی برای برنامه‌ریزی، طراحی، و ارزیابی نمودهای بصری در مواد آموزشی»، پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، سال 20، شمارۀ 10، 269ـ287.
قبادیان، وحید (1389). مبانی و مفاهیم در معماری معاصر غرب، چاپ سیزدهم، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
کامل‏نیا، حامد، محمدجواد مهدوی‏نژاد (1391). آشنایی با معماری معاصر از شرق تا غرب، چاپ اول، تهران: مؤسسۀ علم معمار رویال.
لوکوربوزیه (1388). منشور آتن، محمدمنصور فلامکی، چاپ سوم، تهران: فضا.
نسیت، کیت (1386). نظریه‌های پسامدرن در معماری، ترجمۀ محمدرضا شیرازی، چاپ اول، تهران: نی.
رحیمی‌نژاد، ویدا (1402). «ارزیابی و نقد کیفیت کتاب درسی دانشگاهی نمایشنامۀ قرن 17 تا 20 بر اساس معیار ده‌گانۀ منصوریان»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، سال 27، شمارۀ 52، 243ـ263.