پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

ارزیابی کتاب جستارهایی در آسیب‌شناسی ترجمه قرآن کریم و متون اسلامی از حیث مسائل زبانی بر پایه معیارهای کتاب دانشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی‌ ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
چکیده
هدف پژوهش حاضر، ارزیابی و تحلیل انتقادی کتاب جستارهایی در آسیب‌شناسی ترجمۀ قرآن کریم و متون اسلامی از حیث مسائل زبانی است که در سال 1401ش، دانشگاه تهران آن را به زیور طبع آراست. در این نوشتار تلاش گردید با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر معیارهای ده‌گانۀ منصوریان (1392)، وجوه امتیاز و کاستی‌های احتمالی این اثر بررسی گردد. کتاب مذکور ثمرۀ تجربۀ عملی مؤلفان در آموزش مباحث ترجمه در کلاس‌های درس بوده و مطابق با سرفصل وزارت علوم برای دانشجویان مقطع کارشناسی ـ ارشد و دکتری تدوین شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد کتاب مورد نظر شش معیار از ده شاخص کارآمدی کتاب را داراست. این اثر در کنار ویژگی‌های مثبتی چون تخصص‌گرایی و هدفمندی، تناسب مبانی نظری و عملی، بهره‌گیری از منابع اصیل، بیان گستردۀ شواهد و اعراب‌گذاری، با سرفصل مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی درسی نیز مطابق است. در کنار این نقاط مثبت، کاستی‌هایی نیز در کتاب ملاحظه می‌شود که از مهم‌ترین آن‌ها عدم انسجام و تنظیم منطقی جستارها و بودجه‌بندی مطالب است. نداشتن تمرین و عدم طرح پرسش‌های پایانی، از رویکرد تعاملی و توان انگیزشی کتاب کاسته است. خطاهای نگارشی، اشتباه در حرکت‌گذاری و اعراب، و عدم اشاره به منابع مشابه آموزشی نیز از دیگر ضعف‌های کتاب مذکور است که امید است در چاپ‌های بعدی این کاستی‌ها مرتفع گردد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Evaluation of the book Essays on the Pathology of Translating the Holy Quran and Islamic Texts in Terms of Linguistic Issues Based on Academic Book Standards

نویسندگان English

aliasghar shahbazi 1
Ali Mohammadi 2
1 Assistant Professor Department of Arabic Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
2 MA Student in Arabic Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
چکیده English

The aim of this research is to evaluate and critically analyze the book 'Essays on the Pathology of Translating the Holy Quran and Islamic Texts in Terms of Linguistic Issues,' published in 2022 by the University of Tehran. This study attempts to examine the strengths and potential weaknesses of the book based on a descriptive-analytical method and using the ten criteria proposed by Mansourian (2013). This work is the result of the authors' practical experience in teaching translation topics in the classroom and has been developed in accordance with the curriculum guidelines of the Ministry of Science for undergraduate, master's, and doctoral students. The findings of this research indicate that the present book meets six out of the ten criteria for effective books. This work has positive features such as specialization and goal-orientedness, currency, consistency between theoretical and practical foundations, utilization of original sources, extensive presentation of evidence and annotations, and alignment with the approved curriculum guidelines of the Supreme Council of Curriculum Planning. Alongside these positive aspects, there are also some shortcomings in this book, the most important of which is the lack of coherence and logical organization of the essays. Each section's content is uniform and cohesive; however, the arrangement of the essays and the pacing of the material seem somewhat rushed, leading to a lack of unity and coherence. Additionally, the absence of concluding questions and exercises has diminished the interactive approach of the book. There are also typographical errors, inaccuracies in diacritics and markings, and a failure to reference similar educational sources, which are other weaknesses of the book. It is hoped that these shortcomings will be addressed in future editions.

کلیدواژه‌ها English

translation training
book review
book Essays in Pathology of Qur'an Translation
Mansourian criteria
قرآن کریم
آذرنگ، عبدالحسین، (1397)، مبانی نشر کتاب، ویراست چهارم، تهران: سمت.
آرمند، محمد؛ ملکی، حسن، (1391)، مقدمه‌ای بر شیوۀ طراحی و تألیف کتاب درسی دانشگاهی، تهران: سمت.
اخوی‌راد، بتول، (1391)، «مطالعه‌ای بر ویژگی‌های روان‌شناختی ساختار کتاب دانشگاهی»، پژوهش‌نامۀ چاپ و نشر، شمارۀ 4، صص: 21ـ29.
اسفندیاری، محمد، (1375)، کتاب‌پژوهی: پژوهش‌هایی در زمینۀ کتاب و نقد کتاب، قم: نشر خرم.
ـــــــــــــــــــــــ، (1369)، «عنوان کتاب و آیین انتخاب آن»، آینۀ پژوهش، دورۀ یک، شمارۀ 2، صص: 108ـ 120.
اصغری، جواد، (1395)، رهیافتی بر ترجمه از زبان عربی، چاپ سوم، تهران: جهاد دانشگاهی.
پالامبو، گیزپه، (1392)، اصطلاحات کلیدی در مطالعات ترجمه، ترجمۀ فرزانه فرحزاد و عبدالله کریم­زاده، چاپ دوم، تهران: نشر قطره.
پروینی، خلیل و حسین افسردیر، (1401)، جستارهایی در آسیب‌شناسی ترجمۀ قرآن کریم و متون اسلامی از حیث مسائل زبانی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
جرجانی، عبدالقاهر، (1988)، دلائل الإعجاز فی علم المعانی، بیروت: دارالکتب العلمیة.
حاج‌ملک، محمدمهدی؛ آقامحمدی، جواد، (1401)، «به‌کارگیری روش تدریس تکلیف‌محور در آموزش ترجمه: چالش­ها و چشم‌اندازها»، جستارهای زبانی، شمارۀ 72، صص: 103ـ 129.
حافظ‌نیا، محمدرضا، (1395)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: سمت.
حسن‌زاده نیری، محمدحسن؛ دالوند، یاسر، (1399)، عربی1: قواعد و متون، تهران: سمت.
خرمشاهی، بهاءالدین، (1363)، «آیین نقد کتاب»، نشریۀ نشر دانش، شمارۀ 21، صص: 9ـ 19.
زارع، حسین، (1387)، روان­شناسی یادگیری، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
سیف، علی­اکبر، (1392)، روان­شناسی پرورشی نوین: روان­شناسی یادگیری و آموزش، چاپ چهارم، تهران: نشر دوران.
فرحزاد، فرزانه، (1392)، نخستین درس­های ترجمه، چاپ نوزدهم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
کریمی‌نیا، مرتضی، (1389)، ساخت‌های زبان فارسی و مسئلۀ ترجمۀ قرآن، تهران: هرمس.
کوشا، محمدعلی (1402)، شیوه­نامۀ ترجمۀ قرآن کریم، تهران: نشر نی.
لپیونکا، مری آلن، (1385)، نحوۀ نگارش و تهیۀ کتاب درسی دانشگاهی، ترجمۀ مریم جابر و دیگران، تهران: سمت.
معروف، یحیی، (1380)، فن ترجمه: اصول نظری و عملی ترجمه، تهران: سمت.
منصوریان، یزدان، (1392)، «صد ویژگی کتاب‌های دانشگاهی کارآمد و اثربخش»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، شمارۀ 29، صص: 1ـ 17.
میک، یان، (1393)، پژوهش و نگارش کتاب درسی، ترجمۀ شهروز مرادزاده و رامین گلشائی، تهران: سمت.
ناظمیان، رضا، (1381)، روش‌هایی در ترجمه از عربی به فارسی، تهران: سمت.
Cohen, L.; Manion, L. & Morrison, k. (2018), Resarch Methods in Education, 8th,  Newyork: Routledge.
Eggen, P. & Kauchak, D. (2001). Educational Psychology: Windows on Classrooms, 8th ed, Upper Saddle River, New Jersey:  Merrill.
Graff, Gerald; Birkenstein, Cathy, (2018), THEY SAY/ I SAY: The Moves That Matter in Academic Writing, 4th ed, Newyork: W.W Norton & Company.