جایگاه آموزش کارآفرینی در سرفصل‌‌های رشتۀ زبان و ادبیات فارسی با تأکید بر رویکرد رفتاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، ایران

2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، ایران

چکیده

با توجه به نقش کارآفرینی در توسعۀ جوامع، آموزش کارآفرینی باید متناسب با نیازها در دانشگاه‌‌ها و همسو با ویژگی‌‌های هر گروه علمی باشد. هدف این پژوهش نیز ارزیابی جایگاه آموزش کارآفرینی در سرفصل‌‌های رشتۀ زبان و ادبیات فارسی با تکیه بر رویکرد رفتاری و براساس روش توصیفی ـ تحلیلی است. نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد تاکنون در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی، به مسئلة کارآفرینی توجه نشده است؛ در حالی‌‌که در زمینه‌‌های مختلف مانند طراحی لباس براساس باورهای قومی، نام‌‌گزینی، قصه‌‌درمانی، گردشگری ادبی و تولید محتوا، ویرایش و آموزش و بازی‌‌های رایانه‌‌ای قابلیت کارآفرینی وجود دارد. درواقع وجود ضعف‌‌هایی در زمینۀ آموزش و ایجاد مهارت و تجربه، موجب شده است تا دانشجویان با وجود داشتن تحصیلات عالی، نتوانند در زمینۀ کارآفرینی موفق باشند. در سرفصل‌‌های دوره‌‌های مختلف این رشته، به مسئلة کارآفرینی اصلاً توجهی نشده است. برای رفع این آسیب، پیشنهاد می‌‌شود با بازنگری در سرفصل‌‌ها، واحدهایی مناسب کارآفرینی در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی به برنامة آموزشی اضافه شود؛ حتی می‌‌توان با راه‌‌اندازی گرایش‌‌های جدید و به‌‌خصوص میان‌رشته‌‌ای، این مشکل را رفع کرد. همچنین دانشجویان رشتۀ زبان و ادبیات فارسی، هیچ‌گونه تجربه و مهارتی در زمینۀ کارآفرینی در دانشگاه کسب نمی‌‌کنند که می‌‌توان با تشکیل هسته‌‌های کارآفرینی، برگزاری کارگاه‌‌ها، فرستادن دانشجویان به مراکز مختلف به عنوان کارآموز، شبیه‌‌سازی‌‌های رایانه‌ای، مصاحبه با کارآفرینان، راه‌‌اندازی کسب‌‌وکارهای دانشجویی و کاوش‌‌های محیطی، در این زمینه مؤثر واقع شد.

کلیدواژه‌ها


آقایی‌فیشانی، تیمور و محمود زارع‌‌نیا (1390). کتاب جامع کارآفرینی و کسب و کار، تهران: کتاب طلایی جامع.

احمدپور داریانی، محمود (1383). کارآفرینی: تعاریف، نظریه‌‌ها، الگوها، تهران: پردیس.

احمدپور داریانی، محمود و محمد عزیزی (1383). کارآفرینی، تهران: محراب قلم.

احمدپور داریانی، محمود و محمد مقیمی (1385). مبانی کارآفرینی، تهران: فراندیش.

احمدی، سیروس و همکاران (1394). «ارزیابی وضعیت اشتغال دانش‌‌آموختگان رشته‌‌های علوم انسانی و عوامل مؤثر بر آن (مورد مطالعه: دانشگاه یاسوج)»، فصلنامۀ انجمن آموزش عالی ایران، سال هفتم، شمارة چهارم، ص 1ـ20.

باقری، مسلم و مهرداد کیانی (1395). «شناسایی جایگاه دانشگاه در آموزش و ارتقای قابلیت‌‌های کارآفرینی دانشجویان براساس رویکرد غربالگری فازی»، فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌‌ریزی در آموزش عالی، دورۀ 2، شمارۀ 4، ص 43ـ67.

بهرام بیگی، مهری (1391). «ویژگی‌‌های مطلوب در تدوین سرفصل درسی دانشگاهی با نقد بر سرفصل‌‌های درسی رشتۀ زبان فرانسه»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، شمارة 26، ص 44ـ 58.

بهشتی، سعید و روشنک نیکویی(1388). دیدگاه‌‌های کیفی و اجتماعی در: برنامه‌‌ریزی آموزشی، تهران: انتشارات اطلاعات.

بیات، ناصر و علی‌‌رضا اسدی (1396). «چالش‌‌ها و رهیافت‌‌های توسعۀ گردشگری ادبی در ایران»، جامعه‌‌پژوهشی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هشتم، شمارۀ اول، ص 1ـ22.

حاجی حیدری، فرزانه و همکاران (1394). «مقایسة رسالت‌‌ها و اهداف دوره‌‌های دکتری تخصصی در ایران و برخی از کشورهای جهان»، فصلنامۀ انجمن آموزش عالی ایران، سال هفتم، شمارة چهارم، ص 107ـ140.

خانی جزنی، جمال (1387). اصول و مبانی فرهنگ کارآفرینی، تهران: مهرراوش.

خلیلی‌‌شورینی، سیاوش (1381). مقدمات برنامه‌‌ریزی آموزشی، تهران: انتشارات آن.

خلیلی‌‌شورینی، سیاوش (1382). اصول و مبانی برنامه‌‌ریزی آموزشی، تهران: اصول و مبانی برنامه‌‌ریزی آموزشی.

ذبیحی، محمدرضا و علیرضا مقدسی (1385). کارآفرینی از تئوری تا عمل، مشهد: نشر جهان فردا.

ذوالفقاری، حسن (1388). «موقعیت کنونی رشتۀ زبان و ادبیات فارسی و راهکارهای تقویت آن»، فصلنامۀ مطالعات ملی، سال دهم، شمارۀ 2، ص 47ـ73.

ذوالفقاری، حسن (1397). «نگذاریم گنجینة ادبیات عامه به باد رود»، سایت تابناک، 15 دی‌‌ماه.

زالی، محمدرضا و مصطفی رضوی (1387). پژوهشی در زمینة: موانع توسعه کارآفرینی در ایران، تهران: دانشکدة کارآفرینی دانشگاه تهران.

سازمان برنامه و بودجه کشور (1396). قانون برنامة پنج سالة ششم توسعة اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و قانون احکام دائمی برنامه‌‌های توسعه کشور، تهران: سازمان برنامه و بودجة کشور، مرکز اسناد، مدارک و انتشارات.

سعیدی کیا، مهدی (1385). اصول و مبانی کارآفرینی، چاپ چهاردهم، تهران: انتشارات کیا.

سعیدی مهرآباد، محمد و محمدمهدی مهتدی (1387). «تأثیر آموزش کارآفرینی بر توسعۀ کارآفرینانه (مطالعۀ موردی: آموزش‌‌های کارآفرینی وزارت کار و امور اجتماعی)»، فصلنامة توسعة کارآفرینی، سال اول، شمارة دوم، ص 57ـ73.

شاه‌‌حسینی، علی (1386). کارآفرینی، تهران: آییژ.

صالحی مازندرانی، محمدرضا و سیدمحسن زکی‌‌نژادیان (1396). «نقش کارکردهای بلاغی و زبانی در تبلیغات بازرگانی»، مطالعات زبانی و بلاغی، سال هشتم، شمارة 16، ص 223ـ250.

صفری، سعید و مهدی سمیع‌‌زاده (1391). «نیازسنجی آموزش دانش و مهارت کارآفرینی در رشته‌‌های علوم انسانی»، فناوری آموزش، سال هفتم، شمارة 1، ص 65ـ79.

صفری، جهانگیر و کارمین صراف (1393). «بررسی وضعیت گرایش‌های رشته زبان و ادبیات فارسی»، نخستین همایش آموزش زبان فارسی، دورة 1، ص 377ـ 388.

فیوضات، یحیی (1381). مبانی برنامه‌‌ریزی آموزشی، تهران: مؤسسة نشر ویرایش.

کوئن، بروس (1391). مبانی جامعه‌‌شناسی، ترجمۀ غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران: سمت.

معاونت برنامه‌‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور (1389). مجموعه برنامة پنج سالة پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران.

معنیان داود و همکاران (1388). مبانی کارآفرینی، تهران: سفیر اردهال.

معنیان، داود و همکاران (1387). کارآفرینی، تهران: سفیر اردهال.

موسوی بازرگانی، جلال (1386). مؤلفه‌‌های کارآفرینی، تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.

مهدی، رضا (1393). «جایگاه مهارت‌‌آموزی در دانشگاه‌‌های نسل سوم»، مهارت‌‌آموزی، دورة 4، شمارة 14، ص 103ـ117.

ناندان، اچ. (1386). مبانی کارآفرینی، ترجمة اعظم شجاع صفت و عاطفه واثقی، تهران: نشر جهان فردا.

نظری، مرتضی (1385). آموزش و پرورش و توسعة انسانی، تهران: سپیده تابان.

نوروززاده، رضا و جواد مقدسی (1389). «سیاست‌گذاری و برنامه‌‌ریزی آموزشی در ایران با تأکید بر برنامۀ چهارم توسعة اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی»، نامۀ آموزش عالی، سال ‌‌سوم، شمارة 11، ص 39ـ62.

وحیدی، جواد و نعمت‌الله فلاح (1386). کارآفرینی، تهران: حفیظ.

یدالهی فارسی، جهانگیر و همکاران (1388). دانشنامة کارآفرینی، جلد اول، تهران: بنیاد دانشنامه‌‌نگاری ایران، مؤسسة کار و تأمین اجتماعی.

Bell, Joseph R. (2008). “Utilization of problem-based learning in an entrepreneurship business planning course”, Journal of Entrepreneurship, pp. 53-61.

Gibb, A. (2002).“In pursuit of a new ‘enterprise’ and ‘entrepreneurship’ paradigm for learning: creative destruction, new values, new ways of doing things and new combinations of knowledge”, International Journal of Management Reviews, 4 (3): 233-269.

Peterman, N. & J. Kennedy, (2003). “Enterprise education: Influencing students’ perceptions of entrepreneurship”, Entrepreneurship Theory and Practice, 28(2): 129-144.

Sabar, N. (1994). Curriculum Development at School Level, In Torsten Husen and Thomas N. Postlethwaite (Eds.), The International Encyclopedia of Education, 2nd ed., New York: Pergamoon, pp. 1267-1272.

Solomon, G. T., Duffy, S. & A. Tarabishy (2002). “The state of entrepreneurship education in the united states: A nationwide survey and analysis”, International Journal of Entrepreneurship Education, 1(1): 65-86.