پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی

طراحی الگوی چابک سازی کتب و برنامه‌های درسی آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه آزاد اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مریم سالاری 1
حسین مومنی مهموئی 2
احمد اکبری 3
مهدی زیرک 4
1 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
2 دانشیار مطالعات برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه علوم تربیتی،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
4 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
10.30487/rwab.2024.2014814.1589
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، طراحی الگوی چابک سازی کتب و برنامه‌های درسی آموزش عالی بود. به این منظور از روش داده بنیاد و رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده گردید. میدان پژوهش، اساتید و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی بودند. داده‌های پژوهش با استفاده از مصاحبه‌های فردی نیمه ساختاریافته جمع‌آوری گردید، نمونه آماری شامل 14 نفر از دانشجویان و 10 نفر از اساتید آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه بودند که به شیوه نظری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله‌ای اشتراوس و کوربین (1990) تحلیل‌شده‌اند. یافته‌های پژوهش بیانگر این است که تسریع نوآوری در تألیف کتب و برنامه‌های درسی مبتنی بر سازنده گرایی، به‌مثابه پدیده محوری عمل می‌کند و زمینه‌های فردی، دانشگاهی و فرا دانشگاهی در این بخش تأثیرگذارند. همچنین شرایط علی شامل افزایش پیچیدگی و پویایی محیطی، ضعف صلاحیت و شایستگی فارغ‌التحصیلان، خمودگی سیستماتیک دانشگاه‌ها (تنزل نقش و جایگاه) بود. عوامل مداخله‌گر مشتمل بر سطح بلوغ و توسعه نیروی انسانی، سطح نوآورانه و فناورانه بودن کتب و برنامه‌های درسی، سطح مشارکت ذینفعان بودند و راهبردهای مدنظر، مشارکت در طراحی‌های برنامه‌های درسی، بهسازی برنامه‌ها در راستای چابک سازی، گذر از دانش نظری به دانش عملی احصا شدند. درنهایت پیامدهای چابک سازی کتب و برنامه‌های درسی، ارتقا کیفیت محتوای آموزشی کتب و برنامه‌های درسی به کمک صلاحیت محوری و اشتغال پذیری عنوان گردید.
کلیدواژه‌ها
چابک سازی
برنامه درسی
کتب آموزشی
آموزش عالی

موضوعات

عنوان مقاله English

Designing the agile model of books and curricula of higher education: the study of Islamic Azad University

نویسندگان English

Maryam Salari 1
Hossain Momenimahmouei 2
Ahmad Akbari 3
Mehdi Zirak 4
1 Phd student of Curriculum Studies, Islamic Azad University, Torbat Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbat Heydarieh, Iran
2 Associate Professor of Curriculum Studies, Department of Educational Sciences, Torbat Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbat Heydarieh, Iran (Responsible Author)
3 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
4 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Torbet Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbet Heydarieh, Iran
چکیده English

The purpose of the current research was to design the model of agileization of books and curricula of higher education. For this purpose, the foundation data method and the Strauss and Corbin approach were used. The field of research was the professors and students of Islamic Azad University. The research data was collected using semi-structured individual interviews, the statistical sample included 14 students and 10 teaching professors of the Islamic Azad University, Torbat Heydarieh branch, who were selected in a theoretical manner. The data were analyzed using the three-step coding method of Strauss and Corbin (1990). The findings of the research show that the acceleration of innovation in the creation of books and curricula based on constructivism acts as a central phenomenon and individual, academic and extra-academic fields have an influence in this sector. Also, the causal conditions included the increase in complexity and environmental dynamism, the weak qualification and competence of graduates, the systematic decline of universities (degradation o and status). The intervening factors include the level of maturity and development of human resources, the level of innovation and technology of books and curricula, the level of participation of stakeholders, and the considered strategies were participation in the design of curricula, improvement of programs in the direction of agility, passing from theoretical knowledge to practical knowledge of statistics. became Finally, the consequences of making books and curricula more agile, improving the quality of the educational content of books and curricula with the help of competency-based and employability were mentioned.

کلیدواژه‌ها English

Agile
curriculum
textbooks
higher education
فتحی واجارگاه، کوروش (1398)، برنامۀ درسی به سوی هویت‌های جدید، تهران: آبیژ.
خاوری، سید عبداله؛ آراسته، حمیدرضا و جعفری، پریوش (1398)، «عوامل مؤثر در چابک‏سازی برنامه‌های آموزشی دانشگاهی با رویکرد مبتنی بر نظریۀ داده‌بنیاد». مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، 8(15)، 252ـ281.
شکارچی، فیروز؛ ملکی آوارسین، صادق و رنجدوست، شهرام (1401)، «مطالعۀ پدیدارشناسی موانع و راهکارهای ارتباطی برنامۀ درسی کاردانش با صنعت»، فصلنامۀ پژوهش در نظام‌های آموزشی، 16(58)، 47ـ60.
عباس‌پور، عباس؛ شاکری، محسن و رحیمیان، حمید (1393)، «راهبردهای پاسخگویی دانشگاه‌های دولتی از دیدگاه خبرگان آموزشی». پژوهش‌های رهبری و مدیریت آموزشی، 1(3)، 1ـ27.
فارسیجانی، حسن (1392)، «تبیین و شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر چابکی سازمانی در دانشگاه‌ها»، نشریۀ چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، 23(4)، 13ـ27.
فتحی واجارگاه، کوروش (1394)، اصول و مفاهیم اساسی برنامه‌ریزی درسی، تهران: علم استادان.
قربانی، مصطفی علی؛ ذوالفقاری زعفرانی، رشید و ایمانی، محمدنقی (1402)، «طراحی مدل مفهومی شیوه‌های آموزشی نوآورانه در آموزش عالی (مورد مطالعه: دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران)»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 7(2)، 218ـ226.
محمدی، محمود (1401)، «بررسی تجربیات دانشجویان رشتۀ آموزش جغرافیا از برنامۀ درسی آموزش جغرافیا در دانشگاه فرهنگیان»، پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی، 4(4) ،95ـ110.
مرادی دولیسکانی مرتضی، میرشاه جعفری سیدابراهیم، نیستانی محمدرضا (۱۳۹۹)، «تحلیل نوع و میزان تأثیرگذاری نقش‌آفرینان برنامۀ درسی در کمیتۀ برنامه‌ریزی درسی دانشگاه‌های ایران: نگاهی آسیب‌شناسانه به وضع موجود». نظریه و عمل در برنامۀ درسی، ۸ (۱۶) ،۱99ـ۱54.
مهرمحمدی، محمود (1392)، برنامۀ درسی، نظرگاه‌ها و چشم‌اندازها، تهران: رشد.
نصراللهی نیا، فاطمه و علم‌الهدی، جمیله (1399)، «بازنگری و ارائۀ برنامۀ درسی پیشنهادی رشتۀ علوم تربیتی در دورۀ کارشناسی ارشد (مورد مطالعه: گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش عالی)»  دوفصلنامۀ مطالعات برنامۀ درسی آموزش عالی، 11(21)، 97ـ 138.
نوروززاده، رضا؛ محمودی، رضا؛ فتحی واجارگاه، کوروش و نوه ابراهیم، عبدالرحیم (1385)، «وضعیت سهم مشارکت دانشگاه‌ها در بازنگری برنامه‌های درسی مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی». فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 12(4)، 71. magiran.com/p
Biddulph, M., Lambert, D., Balderstone, D. (2015), Learning to Teach Geography in the Secondary School. London: Routledge.
Peled-Elhanan, N. (2012), Palestine in Israeli School Books: Ideology and Propaganda in Education. New York: I.B. Tauris.
Topdar, S. (2015). Empire, Education and Indigenous Childhoods: Nineteenth-Century Missionary Infant Schools in Three British Colonies ed. by Helen May, Baljit Kaur, and Larry Prochner. The Journal of the History of Childhood and Youth, 8 (2), 321-323.
Apple, M.W. (2014), Official Knowledge. New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203814383 .
Fuchs, E., & Bock, A. (2018), The Palgrave Handbook of Textbook Studies. New York: Palgrave Macmillan US. DOI:10.1057/978-1-137-53142-1.
Agostinho, O. L. (2015), Proposal of organization framework model, using business processes and hierarchical patterns to provide agility and flexibility in competitiveness environments. Procedia engineering, 131, 401-409.
Brink, S., Carlsson, C. J., Enelund, M., Georgsson, F., Keller, E., Lyng, R., & McCartan, C. (2021, October), Curriculum agility: Responsive organization, dynamic content, and flexible education. In 2021 IEEE Frontiers in Education Conference (FIE) (pp. 1-5). IEEE.
Guzman, J. H. E., Zuluaga-Ortiz, R. A., Donado, L. E. G., Delahoz-Dominguez, E. J., Marquez-Castillo, A., & Suarez-Sánchez, M. (2022), Cluster analysis in Higher Education Institutions' knowledge identification and production processes. Procedia Computer Science, 203, 570-574.
Menon, S., Suresh, M., & Raghu Raman, R. (2022), Curriculum agility in higher education. Journal of Further and Higher Education, 46(9), 1175-1194.
Németh, B. (2019), Learning Cities. Sisyphus: Journal of Education, 7(2), 9-23.
Spiegler, R. (2015). Agility in repeated games: An example. Journal of Economics Letters, 131(1), 47-60.
Ubachs, G. (2009), USBM: university strategies and Business models for lifelong learning in higher education. Audiovisual & Culture Executive Agency.
Xiaozhou, X. (2001), The role of the university in lifelong learning: perspectives from the People's Republic of China. Higher Education Policy, 14 (4), 313-324.
Xu, X., & Mei, W. (2018), Policies of Lifelong Learning. In Educational Policies and Legislation in China (pp.191-217). Springer, Singapore.
Yang, C., & Liu, H. M. (2012), Boosting firm performance via enterprise agility and network structure. Management Decision, 50(6), 1022-1044.